دانشگاه مازندران و دانشکده هنر و معماری ، y.goldust@umz.ac.ir
چکیده: (12 مشاهده)
در سالهای اخیر، پایداری اجتماعی بهعنوان یکی از ابعاد کلیدی توسعه پایدار در علوم مختلف بهطور عام و در طراحی معماری مجتمعهای مسکونی بهطور خاص موردتوجه پژوهشگران قرارگرفته است. بهرغم اهمیت موضوع پایداری اجتماعی در طراحی مسکن اما پژوهشهایی که بر ارزیابی این مهم متمرکزشده باشند معدودند و توجه کافی به این ناحیه از دانش صورت نپذیرفته است؛ لذا این پژوهش با رویکردی آمیخته و باهدف تبیین و رتبهبندی شاخصهای ارزیابی پایداری اجتماعی در طراحی مجتمعهای مسکونی صورت پذیرفته است. پژوهش حاضر در دو مرحله صورت پذیرفت. در گام نخست با اتخاذ رویکرد کیفی شاخصهای مذکور بهصورت نظاممند با روش فراترکیب از پایگاههای داخلی و خارجی استخراج شد، سپس بهمنظور متناسبسازی با بستر پژوهش و حصول فهرست نهایی شاخصها طی پیمایش صورت گرفته از خبرگان تحقیق، پالایش شاخصها صورت پذیرفت. در ادامه در بخش کمی، با استفاده از روش تصمیمگیری چندمعیاره بهترین - بدترین اقدام به وزن دهی و اولویتبندی شاخصها شد. نتایج بخش کیفی 13 مفهوم را ذیل 4 مقوله با عناوین رضایت و مطلوبیت محیطی، آسایش، عدالت اجتماعی و سرمایه اجتماعی پدیدار ساخت. نتایج بخش کمی نیز نشان داد سرمایه اجتماعی، آسایش، رضایت و مطلوبیت محیطی و عدالت اجتماعی به ترتیب مهمترین شاخصهای ارزیابی پایداری اجتماعی در این پژوهش و از میان زیر شاخصها ایمنی، امنیت، اعتماد اجتماعی، تعامل اجتماعی و حس تعلق به مکان پنج زیرشاخص برتر شناختهشده بودند. نتایج این مطالعه میتواند بینش جدیدی برای طراحان در طراحی پایدار مجتمعهای مسکونی ایجاد نماید. همچنین متولیان و سیاستگذاران بخش مسکن میتوانند از نتایج این پژوهش در جهت ارائه دستورالعملهایی برای طراحی و ساخت و ارزیابی مجتمعهای مسکونی پایدار از منظر اجتماعی استفاده کنند.