گروه هنرهای ساخت، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خاتم، تهران، ایران. ، t.meydani@khatam.ac.ir
چکیده: (1172 مشاهده)
هدف: کمبود مسکن مقرونبهصرفه یکی از مهمترین چالشهای بخش مسکن، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه است. باوجود اهمیت این موضوع، در بسیاری از پروژههای مسکن، توجه به ابعاد مقرونبهصرفه بودن عمدتاً به مرحله اجرا محدود شده و مراحل برنامهریزی و طراحی کمتر موردتوجه قرار گرفته است. ازآنجاکه تصمیمهای اتخاذشده در این مراحل تأثیر مستقیمی بر هزینه، کیفیت و موفقیت پروژه دارند، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبهبندی عوامل کلیدی موفقیت در مراحل برنامهریزی و طراحی پروژههای مسکن با رویکرد تحقق مسکن مقرونبهصرفه و ارائه راهکارهای مؤثر برای تحقق این عوامل انجام شده است. روش پژوهش: پژوهش حاضر با استفاده از مطالعات کتابخانهای و استخراج عوامل مؤثر در تمامی مراحل چرخه حیات پروژه آغاز شد. سپس، با بهرهگیری از پرسشنامه، نظرات متخصصان، روش تحلیل دلفی و روش تصمیمگیری بهترین-بدترین (BWM)، عوامل کلیدی موفقیت استخراج، وزندهی و رتبهبندی شدند. در ادامه، بهمنظور اعتبارسنجی نتایج، میزان تحقق عوامل در نمونههای مطالعاتی ارزیابی و رتبه نهایی آنها تعیین شد. در پایان نیز، بر اساس یافتههای حاصل از مطالعات کتابخانهای، راهکارهای پیشنهادی برای تحقق عوامل ارائه گردید. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که «برآورد هزینههای پروژه و مهندسی ارزش»، «انتخاب سیستمهای ساختمانی مناسب» و «تحلیل محل اجرای پروژه» مهمترین عوامل کلیدی موفقیت در مراحل برنامهریزی و طراحی پروژههای مسکن هستند. همچنین، استفاده از نرمافزارهای پیشرفته، انجام پیشبینیهای دقیق و آموزش تیمهای تخصصی در بهکارگیری فناوریهای نوین، از مهمترین راهکارهای تحقق این عوامل و افزایش مقرونبهصرفه بودن پروژههای مسکن به شمار میروند. نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان میدهد که توجه نظاممند به عوامل کلیدی موفقیت در مراحل برنامهریزی و طراحی، نقش تعیینکنندهای در تحقق مسکن مقرونبهصرفه دارد. بهکارگیری عوامل و راهکارهای شناساییشده میتواند کیفیت تصمیمگیری در مراحل اولیه پروژه را بهبود بخشیده، هزینههای چرخه حیات را کاهش داده و بهرهوری پروژههای مسکن را افزایش دهد. ازاینرو، یافتههای پژوهش میتواند بهعنوان چهارچوبی کاربردی برای مدیران، طراحان و سیاستگذاران در برنامهریزی و توسعه پروژههای مسکن مقرونبهصرفه مورداستفاده قرار گیرد.
Faraji A, Meydani Haji Agha T, Ghasemi E, Alirezaei Z. (2026). Identifying key success factors in the planning and design phase of the housing project life cycle with the affordability approach. JHRE. 45(194), 153-174. doi:10.22034/JHRE.45.194.153 URL: http://jhre.ir/article-1-2649-fa.html
فرجی امیر، میدانی حاجی آقا طاهره، قاسمی الناز، علیرضائی زهرا.(1405). شناسایی عوامل کلیدی موفقیت مراحل برنامهریزی و طراحی چرخه حیات پروژههای مسکن مقرونبهصرفه فصلنامه مسکن و محیط روستا 45 (194) :174-153 10.22034/JHRE.45.194.153
