گروه طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران. ، h.khosravi@art.ac.ir
چکیده: (611 مشاهده)
هدف:با روند رو به رشد جمعیت سالمندان در جوامع شهری و پیامدهای جسمی و روانی ناشی از فرایند پیری، توجه به کیفیت زندگی این قشر آسیبپذیر بیشازپیش اهمیت یافته است. در این میان، محیطهای فیزیکی زندگی سالمندان، بهویژه در مراکز نگهداری، میتوانند نقش مؤثری در ارتقای سلامت روان آنان ایفا کنند. طراحی مناسب فضاهای زندگی سالمندان نهتنها پاسخگوی نیازهای جسمی آنها است، بلکه عاملی تأثیرگذار بر احساس امنیت، آرامش، تعامل اجتماعی و نشاط روانی نیز محسوب میشود. علیرغم انجام مطالعات متعدد در این زمینه، اغلب پژوهشها بهصورت تکبعدی و مجزا به موضوع پرداختهاند و بررسی جامع و همزمان تأثیر مؤلفههای کالبدی بر سلامت روان سالمندان را نادیده گرفتهاند. همچنین بیشتر این مطالعات بر محیطهای عمومی یا مسکونی تمرکز داشته و کمتر به طراحی فضاهای ویژه سالمندان، نظیر مراکز نگهداری، توجه کردهاند. بنابراین، خلأ یک الگوی تحلیلی جامع که بتواند اثرگذاری شاخصهای کالبدی محیط را بر سلامت روان در چنین فضاهایی تبیین کند، محسوس است. ازاینرو، پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل رابطه میان شاخصهای کالبدی محیط زندگی و سلامت روان سالمندان ساکن در مراکز نگهداری سالمندان شهر شیراز انجام شده است. روش پژوهش:این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد کمی انجام شده است. برای تحلیل دادهها از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM)با استفاده از نرمافزارSmart PLSبهره گرفته شد. دادههای موردنیاز ازطریق توزیع و تکمیل ۶۰ پرسشنامه توسط سالمندان ساکن در مراکز نگهداری جمعآوری گردید. یافتهها:نتایج تحلیلها نشان داد که شاخصهایی نظیر طراحی فضاهای تعاملپذیر و تفریحی، بهرهگیری از فضای سبز و عناصر طبیعی، استفاده از رنگهای مناسب، کیفیت نورپردازی و طراحی ارگونومیک فضا بیشترین تأثیر را بر ارتقاء سلامت روان سالمندان دارند. نتیجهگیری: یافتههای پژوهش بر اهمیت توجه به مؤلفههای کالبدی در طراحی محیط زندگی سالمندان تأکید دارد. بهبود این شاخصها میتواند نقش بسزایی در ارتقای سلامت روانی و کیفیت زندگی سالمندان ساکن در مراکز نگهداری ایفا کند.
خسروی حسین، فراهانی مریم.(1405). تبیین شاخص های کالبدی محیط زندگی بر سلامت روان سالمندان در شیراز مسکن و محیط روستا 45 (193) :62-47 https://doi.org/10.22034/45.193.47
