گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. ، ndavoodi473@gmail.com
چکیده: (850 مشاهده)
هدف: پاندمی کووید-۱۹ مفهوم و کارکرد خانه را تغییر داده و ضرورت توجه به آن را بهعنوان فضایی چندبعدی و پاسخگو به نیازهای متنوع انسان، برجسته ساخته است؛ شولتز نیز با تعریف فضا بهعنوان مفهومی چندبعدی تطابق معناداری با شرایط پاندمی که چندین بعد را در برمیگیرد، پیدا میکند. اما این پرسش مطرح میشود که در شرایط بروز پاندمی، کدام شاخصها در طراحی خانه متناسب با شرایط مذکور بیشترین اهمیت را دارند و چگونه میتوان از زبان فضایی نوربرگ شولتز برای شناسایی مفاهیم و شاخصها و الگوهای طراحی در وهله اول و اولویتبندی آنها در وهله دوم بهره گرفت؟ هدف این پژوهش، شناسایی و اولویتبندی شاخصها و الگوهای طراحی مسکونی متناسب با شرایط پاندمی با بهرهگیری از زبان فضایی نوربرگ شولتز است. روش پژوهش: مطالعه حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و تأکید بر جنبههای چندبعدی نظریه شولتز است. دادهها در دو مرحله جمعآوری شد: نخست، مرور مبانی نظری و تجربی مرتبط با مفهوم خانه و زبان فضایی شولتز و تعریف شاخصها و الگوهای طراحی؛ دوم، تکمیل پرسشنامه مقایسه زوجی بر اساس طیف ۹ درجهای لیکرت توسط ۴۰ متخصص در حوزههای معماری، شهرسازی، روانشناسی محیطی و بهداشت برای تعیین اهمیت هر شاخص. دادهها با استفاده از فرایند تحلیل سلسلهمراتبی (AHP)و نرمافزارExpert Choice 11تحلیل شد. یافتهها: حاکی از آن است که «انطباقپذیری» مهمترین شاخص است و پسازآن «سیر فضایی»، «یکپارچگی فضای کار و خانه» و «فضاهای احیاگر» قرار دارند. نتیجهگیری: نشان میدهد که بهرهگیری از شاخصهای نظری شولتز -مانند تداوم فضا و زمان، تعامل انسان و محیط، سلسلهمراتب فضایی و مفهوم فضا بهعنوان رسانه ارتباطی-چهارچوبی مفهومی برای طراحی خانههای آینده فراهم میآورد. چنین خانههایی علاوه بر پاسخگویی به نیازهای فیزیکی، نقش مؤثری در تقویت هویت مکانی، سلامت روان و تابآوری اجتماعی در شرایط بحرانی دارند و میتوانند الگویی کاربردی برای طراحی مسکن در شرایط پاندمی و بحرانهای مشابه متناسب با نیازهای انسان ارائه کنند.
داودی نرگس، نفر فاطمه، لبیب زاده راضیه.(1404). مدل مفهومی طراحی مسکن در شرایط پاندمی با بهرهگیری از زبان فضایی شولتز مسکن و محیط روستا 44 (192) :34-17 https://doi.org/10.22034/44.192.17
