هدف: از جمله حلقه های مفقوده در بررسی های تخلیه اضطراری، ارتباط طراحی اجزاء خروج با الگوهای رفتاری می باشد. هدف این پژوهش بدست آوردن مهمترین الگوهای رفتاری در تخلیه اضطراری برج های مسکونی تهران وطراحی بهینه خروجی ها با توجه به الگوهای رفتاری در لابی برج های مسکونی می باشد. روش پژوهش:در جایگاه گردآوری داده ها از روش پیمایشی، میدانی، پژوهش موردی، آزمایش تجربی و مدل سازی و شبیه سازی بهره گرفته شده است و در جایگاه ارزیابی داده ها از هر دو روش کمی و کیفی بهره برده شده است. دو متغیر مستقل در این پژوهش عبارتست از عرض درهای خروجی، فواصل قرارگیری درهای خروجی و تعداد درهای خروجی و متغیر وابسته عبارتست از زمان و کیفیت خروج کامل افراد از ساختمان (کیفیت از جهت تراکم کمتر پشت درها). این پژوهش در دو محور کلی صورت گرفته است. در محور اول از طریق پرسشنامه و آزمایش های تجربی در نمونه موردی (مجتمع بلند مسکونی سامان) به بررسی الگوهای رفتاری ساکنان در هنگام تخلیه پرداخته می شود. در محور دوم با مدل سازی و شبیه سازی به تحلیل و ارزیابی عملکرد درهای خروج اضطراری و بررسی سناریوهای مختلف از جهت انسداد و تراکم جمعیت و نحوه خروج افراد پرداخته می شود. یافته ها: نتایج نشان داد که مسائلی همچون عدم آموزش کافی و تجربیات کم، باعث بروز اشکالاتی در رفتار ساکنان در مواجهه با حریق می شود. زمان پیش تخلیه زیاد، عدم تمایل به ترک ساختمان، خروج از دستگاه پله در طبقات مختلف، تغییر مسیر و در نهایت الگوی حرکت جمعی با فاصله از گروه های مختلف جمعیتی از ویژگی های مهم رفتاری افراد در ساختمان های بلند مسکونی در ایران در هنگام تخلیه می باشد. وجود فواصل زمانی متناوب جهت تخلیه افراد، سرعت و کیفیت تخلیه را بهبود می بخشد که نمایانگر اهمیت تخلیه مرحله ای نسبت به سناریوی تخلیه کامل می باشد. همچنین وجود کریدور و لابی آسانسور باعث کاهش سرعت تخلیه می گردد. نتیجه گیری: یافته های این پژوهششامل بدست آوردن مهم ترین الگوهای رفتاری افراد در هنگام تخلیه اضطراری در ساختمان های بلند مسکونی می باشد. همچنین فرمول زمان پیش تخلیه برای شرایط مسکونی ایران مطابق با فرمول های بین المللی بدست آمد و با نتایج دیگر کشورها مقایسه شد. روش ابتکاری ترکیبی با استفاده از منطق فازی برای بدست آوردن سرعت حرکت افراد مطابق با مشخصات فیزیکیشان ارائه گردید. محل بهینه قرار گیری درهای خروج در لابی با توجه به سناریوهای مختلف پیک جمعیتی و تخلیه مرحله ای و تخلیه کامل و وجود موانع با ابعاد و شرایط مختلف جلوی درب در سناریوهای طبقه بندی شده برای رسیدن به جواب بهینه بررسی شد.