|
مسکن موقت پس از زلزله مبتنی بر مصالح بومی ایران؛ نگاهی دوباره به عوامل و مسائل
|
مولود خسروی   ، حسن ذوالفقارزاده* ، سیدرحمان اقبالی |
| گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. ، zolfagharzadeh@arc.ikiu.ac.ir |
|
|
چکیده: (809 مشاهده) |
هدف: باتوجهبه لرزهخیزی گسترده اکثر مناطق ایران و لزوم توجه به کفایت فرهنگی، بهکارگیری مسکن موقت مبتنی بر مصالح بومی، دربرگیرنده مؤلفههای شناخته و ناشناخته ازجمله مؤلفههای انسانی، غیرانسانی و گفتمانی پیچیده و متنوع، و نیازمند مطالعه عمیق جهت شناسایی و تحلیل روابط حساس و پیچیده میان مؤلفهها است. بر این اساس هدف این پژوهش، شناسایی مهمترین عوامل مؤثر بر بهکارگیری مسکن موقت پس از زلزله مبتنی بر مصالح بومی ایران است.
روش پژوهش: به دلیل موقعیت پیچیده پژوهشی از روش تحلیل موقعیت و دو طریق متفاوت برای جمعآوری دادهها -گزینشی و مجموعهنگری در سه پایگاه داخلی و بینالمللی (چهار دسته مجزا)- استفاده شده است. در این روش با استفاده از ابزارهای روش تحلیل موقعیت، ضمن پالایش دادهها بر اساس تمهای شناساییشده، ترسیم نقشههای متوالی موقعیت و ارتباطی، با استفاده از نرمافزار مکسکیودیای، و تحلیل و حک و اصلاح مقولهها به کمک نرمافزار اکسل در هر بخش، تا نهایی کردن مقولهها (اشباع نظری) ادامه یافته و پس از تجمیع و حک و اصلاح مؤلفههای حاصل از ادغام چهار نقشه موقعیت نهایی، نقشه موقعیت کل حاصل شد. سپس استحصال عوامل موقعیت به کمک تحلیل محتوایی زیرمقولههای مشارکتکننده در هر عامل (تعامل و گفتمان)، صورت گرفته است.
یافتهها : نقشه موقعیت کل مبتنی بر 10مقوله نهایی موقعیت، و تفکیک و اختصاص مقولهها و مؤلفههای موقعیت به 10 عامل تشکیلدهنده موقعیت، به ترسیم نقشه جهانها و عرصهها منجر شد. سپس مدل پارادایمی (زمینهای) بر اساس تعیین مقوله محوری «مسکن موقت پس از زلزله مبتنی بر مصالح بومی ایران» و تفکیک محتوایی زیرمقولههای 10 عامل در پنج گروه «شرایط زمینهای» [مؤلفههای مکانی/ فضایی و عوامل/عناصر غیرانسانی]، «شرایط علی» [عناصر سیاسی/اقتصادی، کنشگران/ عناصر انسانی خاص و عوامل/ کنشگران خاموش]، «شرایط مداخلهگر» [گفتمانهای مرتبط (تجارب/گزارشها)]، «تعامل/فرایندها» [برساختهای گفتمانی از کنشگران انسانی فردیوجمعی، عوامل/کنشگران خاموش و برساختهای گفتمانی عوامل غیرانسانی و «پیامدها» [عناصر/کنشگران جمعی انسانی و مؤلفههای نمادین/فرهنگی اجتماعی] بر اساس محتوای زیرمقولههای تشکیلدهنده عوامل، تحصیل گردید.
نتیجهگیری: مهمترین عوامل مؤثر بر بهکارگیری مسکن موقت پس از زلزله مبتنی بر مصالح بومی ایران، «برساختهای گفتمانی از کنشگران انسانی فردیوجمعی»، «برساختهای گفتمانی عوامل غیرانسانی»، «کنشگران/عناصر انسانی خاص»، «عوامل/عناصر غیرانسانی» و «عناصر سیاسی/ اقتصادی» هستند که مقولههای دارای بیشترین فراوانی شامل «طراحی و برنامهریزی ساخت»، «مدیران و سیاستگذاران»، «سکونت موقت»، «فاکتورهای اقلیمی و زیستمحیطی»، «افراد آسیبدیده (کاربران) » و «فناوری ساخت و اجرا»، در آنها شاخص شدهاند. همچنین مدل زمینهای تحصیلشده، دستهبندی عوامل حول مقوله محوری را وضوح میبخشد. |
|
| واژههای کلیدی: مسکن موقت پس از زلزله، مصالح بومی، مسکن موقت، کفایت فرهنگی، مصالح بومی ایران. |
|
|
متن کامل [PDF 2507 kb]
(221 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/10/7 | پذیرش: 1404/12/24 | انتشار: 1404/12/24
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
