|
تحلیل تطبیقی عوامل مؤثر بر نابرابریهای نظام سکونت شهری-روستایی (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری)
|
سالار امیدی  ، علیرضا استعلاجی* ، محمدعلی خلیجی اسکویی |
| گروه جغرافیا، واحد یادگار امام، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرری، تهران، ایران ، alirezaestelaji@iau.ac.ir |
|
|
چکیده: (66 مشاهده) |
هدف: نابرابریهای نظام سکونت شهری-روستایی یکی از چالشهای عمده توسعه منطقهای در ایران محسوب میشود. این پژوهش با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر نابرابریهای نظام سکونت در استان چهارمحال و بختیاری و ارائه مدل تبیینی برای توسعه متوازن انجام شده است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش ترکیبی (کمی-کیفی) انجام شد. نمونه آماری شامل 384 نفر از ساکنان شهری و روستایی (بر اساس فرمول کوکران) و 20 نفر از کارشناسان (نمونهگیری هدفمند) بود. دادهها از طریق پرسشنامه محققساخته، مصاحبه نیمهساختاریافته و تحلیلهای فضایی گردآوری شد. برای تجزیهوتحلیل از آزمونهای آماری (t-test، ANOVA، رگرسیون(، تحلیلهای فضایی (GIS)، تکنیک دلفی و روش MICMAC استفاده شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که مهاجرت خروجی در مناطق روستایی (22.3 نفر) بهطور معناداری بیشتر از مناطق شهری (12.5 نفر) است (p<0.001). درآمد سرانه شهری (12.3 میلیون تومان) نسبت به روستایی (7.4 میلیون تومان) و دسترسی به زیرساختها در شهرها (3.10) نسبت به روستاها (2.20) بهطور معناداری بالاتر است. تحلیل MICMAC سه عامل کلیدی کمآبی و تغییرات اقلیمی، کمبود زیرساختهای اقتصادی و ناکارآمدی سیاستها را بهعنوان محرکهای اصلی نابرابری شناسایی کرد. تکنیک دلفی با میانگین توافق 4.8 برای مهاجرت گسترده و 4.9 برای کمآبی، اهمیت این عوامل را تأیید نمود.
نتیجهگیری: نابرابریهای نظام سکونت در استان چهارمحال و بختیاری ناشی از تأثیر متقابل عوامل اجتماعی-جمعیتی، اقتصادی و زیستمحیطی است. مدل ارائهشده نشان میدهد که سرمایهگذاری در زیرساختهای روستایی، مدیریت بهینه منابع آب و بهبود سیاستهای توسعهای میتواند به کاهش نابرابریها و دستیابی به توسعه متوازن منجر شود. |
|
| واژههای کلیدی: نظام سکونت، نابرابری شهری-روستایی، MICMAC، GIS، آیندهنگری، توسعه متوازن. |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
سکونتگاههای شهری و روستایی
دریافت: 1404/7/4 | پذیرش: 1404/10/14
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
