[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 39، شماره 170 - ( 6-1399 ) ::
جلد 39 شماره 170 صفحات 53-66 برگشت به فهرست نسخه ها
طبقه‌بندی و تحلیل معماری دَستکند در شهرستان مراغه
سعید ستارنژاد*، کریم حاجی زاده، رضا رضالو، اسماعیل معروفی اقدم
دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ، saeidsattarnejad@yahoo.com
چکیده:   (140 مشاهده)

فضاهای دَستکند گونه خاصی از معماری است که در آن مصالحی برای تولید فضا استفاده نمی‌شود و با کاست توده‌های صخره‌ای توسط انسان از بستر زمین و صخره، فضا ایجاد می‌شود. در مناطق مختلفی از کشور تاکنون شمار زیادی از فضاهای دستکند شناسایی و معرفی شده است. شهرستان مراغه واقع در دامنه‌های جنوبی کوهستان سهند یکی از مناطق مستعد برای این‌گونه معماری می‌باشد. براساس پیمایش میدانی مشخص شد در محدوده شهرستان مراغه فضاهای دستکند متنوعی باقی‌مانده است؛ که بررسی و مستندنگاری آن‌ها ارزشمند می‌باشد و علاوه‌براین، نتایج این پژوهش می‌تواند الگوی مطالعات بعدی آثار معماری دستکند سایر روستاهای دامنۀ کوهستان سهند گردد. بررسی‌ها نشان می‌دهد با وجود تنوع و تعداد نسبتاً زیاد فضاهای دستکند صخره‌ای در برخی از روستاهای این منطقه، تاکنون مطالعات کاملی در مورد آن‌ها صورت نگرفته است؛ بنابراین فضاهای دستکند این منطقه کمتر شناخته‌شده و اقدامی جهت ثبت این آثار فاخر در فهرست آثار ملی کشور نشده است؛ برهمین‌اساس این پژوهش ضمن شناسایی، معرفی و تبیین ویژگی‌های فضاهای دستکندِ این منطقه، به عامل شکل‌گیری این فضاهای معماری نیز پرداخته است؛ بنابراین در کنار روش میدانی جهت ثبت، ضبط و توضیح وضعیت کنونی، از مطالعات اسنادی و براساس روش توصیفی تحلیلی، برای شناخت عامل شکل‌گیری معماری دستکند شهرستان مراغه استفاده شده است؛ همچنین از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) نیز برای شناخت الگوی توزیع فضاهای دستکند روستاهای مراغه بهره گرفته شد.
نتایج پژوهش نشان داد که آثار دستکند روستاهای مراغه براساس ریخت‌شناسی در قالب‌های سطحی و زیرسطحی قابل دسته‌بندی هستند؛ همچنین ازلحاظ گونه‌شناختی و تقسیم‌بندی ماهیت کاربری دارای استفاده‌های مختلفی، از قبیل الف) سکونتگاهی، ب) آیینی مذهبی، ج) استحفاظی، د) عام‌المنفعه است. هم‌اکنون بسیاری از این فضاهای دستکند صخره‌ای دچار ویرانی شده و کاربری اولیه خود را از دست داده‌اند و بیشتر در قالب فضاهای انباری و نگهداری احشام مورداستفاده قرار می‌گیرند.
 

 
واژه‌های کلیدی: شهرستان مراغه، معماری دستکند، عامل شکل‌گیری، طبقه‌بندی.
متن کامل [PDF 896 kb]   (57 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: معماری
دریافت: 1398/9/19 | پذیرش: 1399/6/30 | انتشار: 1399/6/30
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sattarnezhad S, Hajizadeh K, Rezaloo R, Maroufi E. Classification and Analysis of Troglodytic Architecture, Man-made Cave, in the county of Maragheh. JHRE. 2020; 39 (170) :53-66
URL: http://jhre.ir/article-1-1952-fa.html

ستارنژاد سعید، حاجی زاده کریم، رضالو رضا، معروفی اقدم اسماعیل. طبقه‌بندی و تحلیل معماری دَستکند در شهرستان مراغه. مسکن و محیط روستا. 1399; 39 (170) :53-66

URL: http://jhre.ir/article-1-1952-fa.html



دوره 39، شماره 170 - ( 6-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مسکن و محیط روستا Journal of Housing and Rural Environment
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4227