استاد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد ، anabestani@um.ac.ir
چکیده: (5724 مشاهده)
سکونتگاههای روستایی مجموعهای واحد و بههم پیوسته میباشند که در طی زمان، مطابق با شرایط محیطی و زندگی اجتماعی، اقتصادی مردم شکل گرفتهاند. مجموعۀ این هماهنگیها باعث شده تا اصالت و زیبایی مشخصۀ بارز سکونتگاههای روستایی گردد که نمونه آنرا میتوان در نقاط روستایی سیستان مشاهده نمود. بر این اساس شناخت مؤلفههای اثرگذار بر حس زیباشناختی روستایی و بکار گرفتن آن در برنامهریزیها و سیاستگذاریها امری ضروری بهحساب میآید، زیرا میتواند بهعنوان نقشه راهنما در اختیار سیاستگذاران و برنامهریزان کالبدی کشور قرار گیرد. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی – تحلیلی است که بخش عمده دادههای آن از طریق مصاحبه و تنظیم پرسشنامه (35 نفر از کارشناسان و مدیران روستایی و 344 نفر از روستاییان) جمعآوری شده است. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از روش تحلیل سلسلهمراتبی فازی (FAHP) و روش تحلیل رتبه رابطه خاکستری (GRA) استفاده شده است. نتایج روش تحلیل سلسهمراتبی فازی نشان میدهد که در بین عوامل چهارگانه، عامل کالبدی – فیزیکی با ضریب تأثیر (0.59) درصد رتبه اول و عامل اجتماعی – فرهنگی با ضریب تأثیر(0.29) درصد، رتبه دوم را بدست آورده است. همچنین ابعاد اقتصادی و طبیعی به ترتیب با ضریب (0.07) و (0.05) درصد، رتبههای سوم و چهارم را به خود اختصاص دادند. با هدف رتبهبندی جاذبههای زیباشناختی روستاهای مورد مطالعه، با استفاده از تکنیک (GRA)، مشخص گردید که از بین 15 روستای مورد مطالعه، تعداد 6 روستا دارای ضریب مطلوبیت بالای 0.50 درصد به ایدهآل مثبت هستند که در این بین، روستاهای قلعهنو، سهکوهه و سهقلعه با ضرایب (1.000)، (0.810) و (0.658) درصد بالاترین پتانسیلهای زیباشناختی روستایی را دارند. از طرف دیگر، 9 روستا ضریب نزدیکی به 50 درصد ایدهآل مثبت داشتهاند که در این بین روستاهای لوتک، شهرک گلخانی و قرقری به ترتیب با ضرایب (0.286)، (0.304) و (0.324) درصد، بیشترین فاصله را با ایدهآل مثبت دارند و از نظر مدیران روستایی دارای جاذبۀ زیباشناختی پایینی نسبت به سایر روستاهای نمونه میباشند.
عنابستانی علی اکبر، جهانتیغ حسنعلی.(1397). بررسی عوامل مؤثر بر تجلی حس زیباشناختی سکونتگاههای روستایی منطقه سیستان فصلنامه مسکن و محیط روستا 37 (163) :90-75 DOI: 10.22034/37.163.75