[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 37، شماره 164 - ( 12-1397 ) ::
جلد 37 شماره 164 صفحات 101-114 برگشت به فهرست نسخه ها
بازشناسی اثر قنات بر سکونتگاه‌های منطقه مرکزی ایران (مطالعه موردی: روستای محمدیه نایین)
مهدی سلطانی محمدی*، یوسف یوسفی
کارشناسی ارشد مرمت و احیای بناها و بافت های تاریخی، دانشگاه شهید بهشتی ، mehdi.soltani225@gmail.com
چکیده:   (299 مشاهده)
شهرها و سکونتگاه­های فلات ایران در پیوند و وابستگی عمیق و متقابل با منابع تأمین آب و نظام‌های حاکم بر آن‌ها  شکل گرفته، پایدار شده و توسعه یافته­اند. یکی از نمونه­های بارز پیوند همه جانبه نظام تولید، سکونتگاه‌ها و تقسیم آب در حاشیه کویر مرکزی ایران، در روستای محمدیه شکل گرفته است. نظامی که بر پایه  استحصال و هدایت  آب‌های زیر زمینی توسط فن آوری قنات به وجود آمده  و امروزه  نیز با تغییراتی پا برجا مانده است. این نظام، نقشی چند وجهی در مجتمع زیستی و زندگی ساکنان آن دارد و طی سالیان متمادی که از برقرار شدن آن می­گذرد به‌صورتی پایدار وجود داشته و سیستم وار با آن توسعه یافته است. بررسی مطالعات موجود در تحلیل تأثیرات آب بر سکونتگاه­ها نشان می­دهد که از یک سو عمده این مطالعات و نتایج آن‌ها توصیفی بوده و تنها جنبه کالبدی را بررسی کرده­اند‌ و از سوی دیگر برپایه­های روش شناختی روشنی استوار نیستند. لذا  با توجه به تمرکز عمده مطالعات پژوهشگران ایرانی‌ بر مناطق کویری و همچنین ساختار شناخته شده و پا برجای نظام آبی محمدیه‌ واقع‌ در فلات مرکزی ایران، این روستا به‌عنوان نمونه مطالعاتی پژوهش انتخاب شده است. پژوهش حاضر  با استفاده ازروش ‌تحلیلی و پیمایشی و در قالب مطالعه­ای ترکیبی (کمی وکیفی) به بررسی نحوه تعامل محمدیه با نظام آبی پرداخته است. پژوهش تلاش می­کند با یافتن جنبه­های مختلف پیوند این نظام با ساختار کالبدی- فضایی و کارکردی –فعالیتی از یک سو و زندگی اجتماعی ، ذهنیات و باورها از سوی دیگر اصول حاکم بر شکل­گیری و توسعه این نظام را جستجو کند. نتایج پژوهش نشان می­دهد نظام آبی مبتنی بر قنات، در لایه­های مختلف، ارتباط تنگاتنگ و عمیقی با ساختار کالبدی و اجتماعی شهر و حوزه­های شخصی و عمومی برقرار ساخته است. در نتیجه رابطه چند بعدی این نظام با ساختار شهر، از یک نظام زیرساختی با نقش خدماتی و کارکردی صرف به نظامی چند بعدی تبدیل شده و در پیوندی متقابل و همزمان با دو بعد کالبدی-فضایی و اجتماعی- فرهنگی قرار گرفته است.
 
واژه‌های کلیدی: قنات، نظام تقسیم آب‌‌، شکل کالبدی، فعالیت، اجتماع، محمدیه نایین
متن کامل [PDF 1025 kb]   (112 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: سکونتگاههای شهری و روستایی
دریافت: ۱۳۹۵/۹/۱۹ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۰/۲۹ | انتشار: ۱۳۹۸/۲/۷
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

soltanimohammadi M, yusefi Y. Understanding the Impact of Qanats on Settlements in Central Iran (Case Study: Mohammadiyeh Village, Nain, Iran). JHRE. 2019; 37 (164) :101-114
URL: http://jhre.ir/article-1-1447-fa.html

سلطانی محمدی مهدی، یوسفی یوسف. بازشناسی اثر قنات بر سکونتگاه‌های منطقه مرکزی ایران (مطالعه موردی: روستای محمدیه نایین) . مسکن و محیط روستا. 1397; 37 (164) :101-114

URL: http://jhre.ir/article-1-1447-fa.html



دوره 37، شماره 164 - ( 12-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مسکن و محیط روستا Journal of Housing and Rural Environment
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3921