Journal of Housing and Rural Environment

fa ارتقای حس محلّه در فضاهای همگانی مجتمع‌های مسکونی استطاعت‌پذیر؛ مطالعه موردی: مسکن مهر شهر جدید صدرا Enhancing sense of community in public spaces of affordable housing complexes; case study: Sadra New Town عمران و شهرسازی عمران و شهرسازی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: در روند شهرنشینی معاصر، مجتمع‌های مسکونی نقش غیرقابل‌انکاری در رفع نیاز سکونتی شهروندان ایفا می‌کنند. از این میان، بسیاری از مجموعه‌های مسکونی استطاعت‌پذیر به دلیل صرفه‌جویی در هزینه‌های ساخت، فاقد امکانات تفریحی و اجتماعی مناسب هستند که تأثیر منفی بر سرزندگی اجتماعی ساکنان خواهد داشت. کاهش چشم‌گیر روابط اجتماعی در دهه‌های اخیر درون جامعه و به‌طور ویژه میان همسایگان در مجتمع‌های مسکونی موجب کاهش تعاملات سازنده میان شهروندان شده است؛ ازاین‌رو حس محلّه جایگاه ویژه‌ای در بررسی‌های مرتبط با کیفیت زندگی شهری پیدا کرده است. با‌توجه‌به اینکه حس محلّه مفاهیمی همچون احساس رضایت از زندگی، احساس عضویت در یک گروه، پویایی اجتماعی، و نیز احساس مشترک بودن دغدغه‌های میان اعضای یک جامعه را در خود دارد، ارتقای حس محلّه در مجموعه‌های مسکونی جز از‌طریق طراحی و ارتقای کیفیت فضای همگانی جهت افزایش میزان تعاملات سازنده میان استفاده‌کنندگان از آن‌ها میسر نخواهد بود. روش پژوهش: این پژوهش که به روش طراحی شهری شواهد محور صورت پذیرفته است و در آن مبانی نظری به روش مطالعه کتابخانه‌ای و نیز اطلاعات موردنیاز از‌طریق فن تحلیل انگاشت رفتاری و نیز پرسش‌نامه گردآوری شده‌اند، به دنبال شناسایی شاخص‌های طراحی مؤثر بر حس محلّه در مجتمع‌های مسکونی استطاعت‌پذیر است تا با‌توجه‌به نظرات و رفتار ساکنین در فضای همگانی مجتمع از‌طریق شاخص‌های تبیین‌شده به ارتقای حس محلّه بپردازد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که ارتقای کیفیت فضاهای باز همگانی در مجتمع‌های مسکونی به تقویت حس محلّه و افزایش تعاملات اجتماعی و حضورپذیری منجر می‌شود. ساکنان این مجتمع‌ها رضایتی نسبی از فضاهای همگانی دارند، اما کمبودهای قابل‌توجهی نیز در محیط فیزیکی مشاهده می‌شود که در بسیاری از موارد، نظرات مشترک میان ساکنان به‌وضوح بیان شده است. نتیجه‌گیری: تقویت حس محلّه، متأثر از شرایط محیطی و طراحی شهری فضای همگانی، موجب افزایش تعامل اجتماعی و درنهایت کیفیت زندگی در مجتمع‌های مسکونی استطاعت‌پذیر می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Objective: In the context of contemporary urbanization, residential complexes are an integral part of meeting the housing needs of citizens. However, many affordable housing complexes often require more recreational and social facilities as a result of cost-cutting measures, which has a negative impact on the social vitality of residents. This reduction in social interaction, particularly between neighbors, has led to a decline in community involvement, making community spirit a crucial element in studies of urban quality of life. The sense of community encompasses various aspects such as life satisfaction, belonging to a group, social dynamics and shared concerns among members of society. Enhancing this sense of community in housing estates requires careful attention to design, particularly the improvement of public spaces that encourage positive interactions between residents. Method: This research aims to identify key design indicators that influence sense of community, combining theoretical insights from the literature with real-world data collected through behavioral assessments and surveys. By considering residents' opinions and behaviors in the public spaces of apartment complexes, this study aims to propose design interventions to improve the sense of community. Results: Strengthening this sense of community, which is influenced by environmental conditions and the urban design of public spaces, can significantly increase social interactions and improve the quality of life in affordable housing estates. Conclusions: The findings of this research will inform urban design strategies that promote a more connected and vibrant community, ultimately leading to better living conditions for residents of affordable housing.  </div> حس محلّه, فضای همگانی, طراحی شهری, شهر جدید صدرا, مجتمع‌ مسکونی مهر. sense of community, urban design, public space, sadra New Town, mehr affordable housing complex. 109 124 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-5629-1&slc_lang=fa&sid=1 Amirhossein Doaee امیرحسین دعایی a.h.doaee@gmail.com 100319475328460020599 100319475328460020599 No Department of Urban planning, faculty of art and architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Sahand Lotfi سهند لطفی slotfi@shirazu.ac.ir 100319475328460020600 100319475328460020600 Yes Department of Urban planning and design, faculty of art and architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Mahsa Sholeh مهسا شعله msholeh@shirazu.ac.ir 100319475328460020601 100319475328460020601 No Department of Urban planning and design, faculty of art and architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Khalil Hajipour خلیل حاجی پور khajipoor@shirazu.ac.ir 100319475328460020602 100319475328460020602 No Department of Urban planning and design, faculty of art and architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.