Journal of Housing and Rural Environment

fa شناخت عوامل تأثیرگذار بر شکل‌گیری استخوان‌بندی و سازمان‌دهی مسکن کپری در روستای بنگرو (قلعه گنج، کرمان) Identifying factors influencing the structural framework and spatial organization of hut housing in Bongroo village (Ghaleh Ganj, Kerman) سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی پژوهشي Research <div style="text-align:justify"> هدف: در نواحی روستایی، مسکن سرپناه مهمی برای سکونت مردم بوده و وظایف دیگری ازجمله نگهداری دام، ذخیره محصولات تولیدشده و ایجاد مکان‌هایی برای فعالیت‌های اقتصادی را بر عهده دارد. جامعه روستایی به دلیل پایبندی به سنت‌ها و فرهنگ محلی، الگوی مسکن بومی را پذیرفته و آن را با‌توجه‌به شرایط جغرافیایی خود اجرا می‌کند. در روستاهای کپری، الگوهای متنوعی از ساخت وجود دارد که حوزه‌های زیستی، جمعی، خدماتی و معیشتی را سازمان‌دهی می‌کند. طراحی مسکن روستایی نیازمند درک دقیق از حوزه‌های زندگی مردم، توجه به استحکام سازه در برابر شرایط طبیعی و انسانی، و سازگاری با محیط‌زیست است. روش پژوهش: پژوهش حاضر به دنبال شناخت عوامل تأثیرگذار بر شکل‌گیری استخوان‌بندی و سازمان‌دهی مسکن در روستای کپری بنگرو به روش کیفی بوده است و در تحلیل داده‌ها از شیوه توصیفی-تحلیلی بهره برده است. بدین منظور به بررسی استخوان‌بندی و سازمان‌دهی ایجادشده توسط ساکنان با دخل و تصرف در روابط کپرهای توپی ساخته‌شده در طرح بهسازی این روستا، پرداخته شد. یافته‌ها: نتایج نشان‌دهنده وجود چهار نوع کلی چیدمان کپرها تحت تأثیر شیوه زندگی و معیشت ساکنان در مجموعه‌های سکونتی روستا بوده که در قالب یک استخوان‌بندی خطی تحت تأثیر عوامل اقلیمی و توپوگرافی سازمان‌دهی شده است. نگاه موشکافانه به این الگوها نشان می‌دهد، در طرح بهسازی سکونتگاه‌های روستایی، باید به مسائل اقلیمی، اجتماعی و الگوهای جمعی که در میراث معماری کهن ساکنان نهفته است، در کنار تجارب پیشرفت تکنولوژی دوره مدرن توجه داشت. نتیجه‌گیری: بررسی توپ‌های بهسازی‌شده و تغییرات پس از ساخت آن نمایانگر این حقیقت بود که کپرهای بومی علاوه بر فرم، پتانسیل‌های بررسی‌نشده دیگری نیز در خود نهفته دارد که می‌تواند جهت ارائه الگوی ساخت برای واحدهای مسکونی مدرن و مطابق با نیازهای ساکنان راهگشا باشد، که علاوه بر توانایی بهتر در همگام شدن با اقلیم و کاهش مصرف انرژی می‌تواند گامی مؤثر در حفظ فرهنگ بومی و حافظه اجتماعی ساکنان خود باشد.   </div> <div style="text-align:justify">Objective: In rural contexts, housing serves not only as shelter, but also as a center for economic and agricultural activities, livestock, and cultural identity. The traditional hut dwellings in Bongroo village, located in Qaleh Ganj district, Kerman, reflect these multiple roles through their unique architectural patterns. These dwellings embody a rich tapestry of cultural and practical considerations, demonstrating adaptation to environmental conditions and social norms. This study aims to identify the structural and spatial organizational factors that influence the design of traditional huts in this village, providing insights for culturally respectful and sustainable rural development. Method: Using a qualitative, descriptive-analytical approach, this research examines structural changes in spherical huts, particularly those developed under a rural improvement initiative. Data collection methods include direct field observation, photography, spatial mapping, sequence diagramming, and semi-structured interviews with local residents and experts. Sampling was purposive and snowball sampling, targeting individuals with extensive knowledge or experience of the region's architectural heritage. These diverse methods ensured a comprehensive understanding of how traditional practices intersect with modernization efforts. Results: Four distinct hut arrangement patterns emerged, reflecting socio-economic and environmental factors. These patterns align within a linear framework that optimizes climatic adaptability and takes advantage of natural topography. The analysis highlights the inadequacy of modernization efforts that overlook indigenous practices, and emphasizes the need to blend traditional designs with contemporary innovations. Modified huts demonstrate improved functionality and energy efficiency while preserving cultural heritage, highlighting the potential of these structures as a model for sustainable development in similar contexts. Conclusions: This research highlights the critical importance of incorporating traditional architectural elements into rural housing policies. The findings argue for a balanced approach - integrating local wisdom with modern technological advances - to ensure sustainable, energy-efficient and culturally appropriate housing solutions. Such strategies hold the promise of preserving the socio-cultural fabric of rural communities while meeting their evolving needs. By embracing the interplay between heritage and innovation, future initiatives can achieve more impactful and sustainable outcomes for rural societies.</div> معماری کپری, معماری روستایی, الگوی سکونتگاه کپری, روستای بنگرو, قلعه گنج Hut (Kapar),rural architecture,nomads hut,Bongroo village,Qaleh Ganj 31 46 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-5559-2&slc_lang=fa&sid=1 Faezeh MohsenizadehKermani فائزه محسنی زاده کرمانی F.mohsenizadeh@khuisf.ac.ir 100319475328460019088 100319475328460019088 No department of architecture, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran. گروه معماری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Samar Haghighi Boroojeni سمر حقیقی بروجنی 100319475328460019089 100319475328460019089 Yes department of architecture, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran. گروه معماری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران SayedehPourandokht Saadati سیده پوراندخت سعادتی P.saadati@khuisf.ac.ir 100319475328460019090 100319475328460019090 No department of architecture, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه معماری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Sahar Faeghi سحر فائقی F.faeghi@khuisf.ac.ir 100319475328460019091 100319475328460019091 No department of cultural management, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه مدیریت فرهنگی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران SeyedehMarzieh Tabaiyan سیده مرضیه طبائیان Marzieh.tabaeian1@gmail.com 100319475328460019092 100319475328460019092 No department of architecture, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه معماری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران