Journal of Housing and Rural Environment

fa بررسی مؤلفه‌های جنسیتی در خانه‌های بندر کنگ بر اساس تحلیل ایزوویست Investigating gender components in Bandar Kong houses based on Isovist analysis سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی پژوهشي Research <div style="text-align:justify"> هدف: توسعه جوامع منجر به افزایش تمرکز بر کیفیت فضا و تجربه کاربری شده است. در این زمینه مطالعاتی دررابطه‌با تأثیر فضا بر ادراک انسان انجام شده است. عوامل متعددی بر کیفیت محیط خانه تأثیر می‌گذارند و جنسیت را می‌توان یکی از جنبه‌های کیفی حیاتی فضا به‌ویژه در محیط‌های مسکونی در نظر گرفت. این پژوهش باهدف تحلیل کیفیت بصری فضا با تمرکز بر حوزه‌های جنسیتی انجام شده است که می‌تواند به‌عنوان ابزاری ارزشمند در بررسی خانه‌های تاریخی به‌ویژه در بافت بندر کنگ، استان هرمزگان باشد. روش پژوهش: این مطالعه از یک رویکرد تاریخی - تفسیری برای تحلیل چگونگی تأثیر جنسیت بر سازمان فضایی در خانه‌های سنتی استفاده می‌کند. دوازده خانه در بندر کنگ به‌عنوان مطالعه موردی برای بررسی رابطه بین جنسیت، فضا و ادراک بصری انتخاب شدند. خانه‌ها به چهار حوزه فضایی اصلی طبقه‌بندی شدند: فضاهای غالب زن، مرد مسلط، اولویت زن و مرد. سپس روابط بصری و پیکربندی‌های فضایی با استفاده از روش ایزوویست برای ارزیابی تأثیر نقش‌های جنسیتی بر حریم خصوصی و ترتیب فضایی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که باورهای فرهنگی مبتنی بر جنسیت به طور معناداری بر سازمان‌دهی فضایی خانه‌های سنتی بندر کنگ تأثیر می‌گذارد. قابل‌ذکر است که فضاهای زنانه از دسترسی مستقیم بصری به‌ویژه از ورودی خانه به‌شدت محافظت می‌شود. در مقابل، در ۷۰ درصد خانه‌ها، مناطق مردسالار از ورودی قابل‌مشاهده است. ارتباط بصری حیاط با فضاها نیز متفاوت است و ارتباط بصری مستقیم‌تری با فضاهای دارای اولویت زنانه وجود دارد، اگرچه در ۳۰ درصد خانه‌ها دسترسی بصری به این فضاها مجاز نیست. پیوند بصری بین فضاهای مردانه و زنانه از‌طریق روش‌های مختلف کنترل حریم خصوصی به حداقل می‌رسد و دسترسی بصری محدود یا عدم دسترسی مستقیم بین این دو را تضمین می‌کند. نتیجه‌گیری: جنسیت نقش مهمی در پیکربندی بصری و سازمان‌دهی فضایی خانه‌ها در بندر کنگ دارد. این تحقیق نشان می‌دهد که حریم خصوصی، به‌ویژه محافظت از زنان در برابر نگاه بیگانگان، یک نگرانی فرهنگی کلیدی است که در طراحی فضایی منعکس شده است. این مطالعه نشان می‌دهد که درک این ترتیبات فضایی، تحت‌تأثیر جنسیت، بینش‌های ارزشمندی را در مورد طراحی مسکن سنتی ارائه می‌دهد و می‌تواند الهام‌بخش راه‌حل‌های مسکن معاصر باشد که رضایت کاربر و ارتباط فرهنگی را در اولویت قرار می‌دهد.   </div> <div style="text-align:justify">Objective: The development of societies has led to an increased focus on the quality of space and user experience. In this context, extensive studies have been carried out on the impact of space on human perception. Several factors influence the quality of a home environment, and gender can be considered as one of the crucial qualitative aspects of space, especially in residential environments. This research aims to analyze the visual quality of space with a focus on gendered areas, which can serve as a valuable tool in the study of historical houses, particularly in the context of Bandar Kong, Hormozgan Province. Method: The study uses a historical-interpretive approach to analyze how gender influences spatial organization in traditional homes. Twelve houses in Bandar Kong were selected as case studies to investigate the relationship between gender, space and visual perception. The homes were categorized into four main spatial areas: female-dominated, male-dominated, female-prioritized and male-prioritized spaces. The visual relationships and spatial configurations were then analyzed using the Isovist method to assess the impact of gender roles on privacy and spatial arrangement. Results: The results show that gendered cultural beliefs significantly influence the spatial organization of traditional homes in Bandar Kong. In particular, women's spaces are highly protected from direct visual access, especially from the entrance of the house. In contrast, male-dominated spaces are visible from the entrance in 70% of homes. The visual relationship from the courtyard to the spaces also differs, with a more direct visual connection to the female-dominated spaces, although in 30% of the dwellings no visual access to these areas is allowed. The visual connection between male and female spaces is minimized by different privacy control methods, ensuring limited or no direct visual access between the two. Conclusions: Gender plays a crucial role in the visual configuration and spatial organization of homes in Bandar Kong. The research highlights that privacy, particularly the protection of women from the gaze of outsiders, is a key cultural concern that is reflected in spatial design. The study suggests that understanding these gendered spatial arrangements offers valuable insights into traditional housing design and can inspire contemporary housing solutions that prioritize user satisfaction and cultural relevance.respectively have the greatest impact on They have improved the sense of attachment.</div> بندر کنگ, جنسیت, کیفیت بصری, ایزوویست, خانه تاریخی Bandar Kong, gender, visual quality, Izovist, historical house 63 76 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-5120-3&slc_lang=fa&sid=1 Naeme Dabirinezhad ناعمه دبیری نژاد dabiri_72@yahoo.com 100319475328460018968 100319475328460018968 No department of architecture, faculty of engineering and technology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Hossein Soltanzadeh حسین سلطان زاده h72soltanzadeh@gmail.com 100319475328460018969 100319475328460018969 Yes department of architecture, faculty of architecture and Urban Planning, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mahnaz Mahmoody Zarandy مهناز محمودی زرندی mahnaz_mahmoody@yahoo.com 100319475328460018970 100319475328460018970 No department of architectural, faculty of engineering and technician, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه معماری، دانشکده فنی مهندسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران