fa بررسی شیوه‌های آموزش و ترویج دانش بومی معماری روستایی (نمونه موردی: استان سیستان و بلوچستان) تخصصي Special پژوهشي Research از وظایف اساسی تعریف شده در فلسفه و اهداف سیستم ترویج و آموزش کشاورزی ایران کمک به بهبود معاش روستائیان و حفظ فرهنگ بومی در مناطق روستایی کشور می‌باشد. دستیابی به این امر برپایۀ سه زیربنای اساسی مکتب آموزشی ترویج یعنی ایجاد و گسترش آموزش مداوم و مورد نیاز مردم، کمک به ایجاد و گسترش حس همیاری در روستائیان و گسترش روحیه خود اتکایی در آن-ها می‌باشد. در بینش غالب توسعه تا دهه 1960 و اوایل دهه 1970 میلادی، تمام چیزهای سنتی و بومی در کشورهای در حال توسعه بد و نکوهیده شمرده می‌شد که می‌بایست بدون هیچگونه سؤال و مطالعه‌ای جای خود را به چیزهای نو و جدید وارداتی از جهان پیشرفته غرب می‌دادند ولی در چند دهه اخیر توجه به نقش و اهمیت دانش بومی در مباحث توسعه درونزای این کشورها بیشتر شده است. در این راستا دانش بومی موجود در معماری مناطق کویری ایران و به‌ویژه بیابان‌های خشک و کویری منطقه سیستان و بلوچستان می‌تواند راهگشای برنامه‌ریزان و سیاست گذاران توسعه روستایی ایران در راستای رشد و توسعه پایدار نواحی روستایی در این مناطق گردد و موجب حفظ فرهنگ بومی و محلی و ارزش‌های معماری سنتی منطقه سیستان و بلوچستان شود و در جلب توریست و گسترش صنعت گردشگری و کمک به اقتصاد منطقه از طریق ایجاد اشتغال و صرفه جویی در منابع و نهاده‌ها در ساخت مسکن روستایی و شهری کمک زیادی بنماید. در این راستا نویسنده در این مقاله به معرفی اجمالی معماری سنتی روستایی و ابعاد گوناگون معماری سنتی در بیابان های خشک و کویری در منطقه سیستان و بلوچستان و مؤلفه های تأثیر گذار بر آن همچون زندگی روستایی، کشاورزی، بیابان، فرهنگ عامه و شرایط اقلیمی منطقه و ... می‌پردازد و در انتها به بیان نتایج و ارائه پیشنهادهایی در راستای استفاده از شیوه‌های آموزشی و ترویجی مناسب برای تداوم ارزش‌های معماری سنتی در منطقه سیستان و بلوچستان می‌پردازد. Extension education is an applied behavioral science, the knowledge of which is applied to bring about desirable changes in the behavioral complex of human beings usually through various strategies and programs of change and by applying the latest scientific and technological innovations to the villagers through the process of informal education. In the dominant outlook of development until 1960s and beginning of the 1970s all of the traditions and indigenous knowledge in developing countries considered as badly and unnecessary things that must be without any question and study, replace with imported knowledge from developed countries. But from that time to present, increasing attention paid to role and importance of indigenous knowledge in internal development issues in these countries. Composition in traditional architecture in deserted regions in previous long centuries, remove problems and difficulties in climate in a naturally form. Despite extensive planning on rural housing in the recent years in Iran and the huge budget allocated to this concern, the trend of rural housing construction has not been satisfactory, according to the experts' views. This lack of desirability would concern different dimensions of the problem, from fulfillment of physical and non-material needs of the rural settlers to retaining identity of their settlements and maintaining their historical continuation. Efforts taken in the development of rural housing have mostly been one-dimensional and lack of multi-lateral conception and holistic general program that doesn’t consider different aspects effective on formation of rural housing. Systan and Baluchistan province is one of the deserted regions in Iran. It had a valuable traditional Persian architecture and adjusted to desert regions in its rural areas. In this regard available indigenous knowledge in traditional Persian architecture of desert regions and specially drought and desert regions of this province can help break an impasse for planners and policy makers of development in Iran for sustainable rural development in these regions, and will cause maintaining indigenous and local culture and values of traditional architecture in this province, also absorbing tourists, developing its industry and helping to economy of region by job-creating and economizing in resources and inputs in making rural and urban house building. The aim of this article is to know the influential factors on development of rural housing in the Systan and Baluchistan province and to evaluate them relative to each other. For this purpose, the factors effective on development process of rural housing in this province identified. This article, has discussed various aspects in indigenous knowledge in Persian architecture and adjusted to desert regions in its rural regions of Systan and Baluchistan province and state how to use extension education’s appropriate approaches for continuing traditional Persian architecture in rural regions of this province, and finally present conclusions and recommendations in this regard. آموزش و ترویج, دانش بومی, معماری سنتی, بیابان, مناطق روستایی, سیستان Extension education, Indigenous knowledge, Traditional Persian architecture, rural regions, Systan and Baluchistan province 79 94 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-177-3&slc_lang=fa&sid=1 Farhood Golmohammadi فرهود گل محمدی 10031947532846003669 10031947532846003669 Yes