Journal of Housing and Rural Environment

fa واکاوی و تحلیل زیرساخت‌های هوشمندسازی شهری با استفاده از رویکرد آزمایشگاه زنده شهری؛ مطالعه موردی: شهر زنجان Analysis of urban smart infrastructures using the urban living lab approach; case study: Zanjan city عمران و شهرسازی عمران و شهرسازی پژوهشي Research <div style="text-align:justify"> هدف: مفهوم شهر هوشمند مبتنی بر یکپارچه‌سازی، نوآوری و زیرساخت‌های فناورانه و دیجیتال، به‌منظور هوشمندتر کردن شهر و استفاده کارآمدتر از منابع موجود مطرح شده است. این مفهوم به‌واسطه گسترش پژوهش‌های مبتنی بر رویکرد آزمایشگاه‌های زنده شهری در قالب بهره‌برداری از واقعیت مجازی و استفاده از کلان داده‌ها و سایر موارد وابسته به فناوری، نویدبخش ورود شهرهای هوشمند به مرحله نوینی از برنامه‌ریزی شهری با تمرکز بر هوش جمعی و شهروند هوشمند بوده و فناوری تنها ابزاری برای بهره‌وری از این سرمایه در شهرها است. بدین ترتیب، شهرسازی هوشمند مبتنی بر آزمایشگاه زنده، عمدتا مبتکر و مشارکت محور است، شهروندان و به‌طور کل ذی‌نفعان شهری نه‌تنها به‌عنوان منابع اطلاعات عمل می‌کنند، بلکه به‌عنوان آزمونگر، توسعه‌دهنده و طراح نوآوری بر پایه عدالت با دیگران در آزمایشگاه‌های زنده عمل می‌کنند. روش تحقیق: در مقاله حاضر، از نوع ساختاری-تفسیری است. گردآوری داده‌ها به‌صورت مطالعات پیمایشی و کتابخانه‌ای است. جامعه آماری تحقیق در قالب پنل نخبگان شامل 30 نفر متخصصین برنامه‌ریزی شهری است، که با روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش نظریه داده بنیاد با کمک نرم‌افزار مکس کیودا و مدل معادلات ساختاری با استفاده از تکنیک حداقل مجذور مربع با کمک نرم‌افزار SmartPLS.3 استفاده شد. یافته‌ها: بر اساس یافته‌های تحقیق با استفاده از رویکرد نظریه داده بنیاد، برنامه‌ریزی شهری هوشمند، به‌واسطه 6 مؤلفه «عدالت اجتماعی؛ بهره‌وری؛ زیرساختی؛ زیست‌محیطی؛ فناوری اطلاعات و ارتباطات؛ کیفیت زندگی» قابل‌بررسی است. در این میان بر اساس مدل معادلات ساختاری، هوشمندسازی شهر زنجان، بیشتر متأثر از سازه بهره‌وری با ضریب بتای استاندارد 85/4 و سازه‌ زیرساختی با ضریب بتای استاندارد 83/4 است. همچنین بر اساس تحلیل مسیر، بیشترین ضریب تأثیرگذاری در هوشمندسازی مربوط به شاخص عدالت اجتماعی با ضریب مسیر 341/0 و کمترین تأثیرگذاری نیز مربوط به شاخص فناوری اطلاعات با ضریب 130/0 است. نتیجه‌گیری: درنتیجه، هوشمندسازی شهر زنجان نیازمند دستیابی ‌به یک مکانیسم منسجم در زمینه تقویت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و افزایش بهره‌وری زیرساخت‌های موجود است.   </div> <div style="text-align:justify">Objective: The concept of a smart city, based on integration, innovation and technological and digital infrastructures, has been proposed to make the city smarter and use available resources more efficiently. This concept, through the expansion of research based on the urban living lab approach in the form of the use of virtual reality, the use of big data and other technological issues, promises to bring smart cities to a new phase of urban planning, focusing on collective intelligence and smart citizens, and technology is the only tool to harness this capital in cities. Thus, smart urban planning based on living labs is mainly innovative and participatory, where citizens and urban stakeholders in general act not only as sources of information, but also as testers, developers and designers of innovations based on justice with others in living labs. Method: The research method in this article is of a structural-interpretive type. Data is collected through surveys and library research. The statistical population of the research is in the form of an elite panel of 30 urban planning experts selected by snowball sampling. For data analysis, the grounded theory method was used with the help of Max Quda software, and the structural equation model with the least squares technique was used with the help of SmartPLS.3 software. Results: Based on the findings of the research using the grounded theory approach, smart urban planning can be examined through 6 components: "social equity; productivity; infrastructure; environment; information and communication technology; quality of life". Meanwhile, based on the structural equation model, the somatization of Zanjan city is most influenced by the productivity structure with a standard beta coefficient of 4.85 and the infrastructure structure with a standard beta coefficient of 4.83. Based on path analysis, the highest impact coefficient of somatization is related to the social justice index with a path coefficient of 0.341 and the lowest impact is related to the information technology index with a coefficient of 0.130. Conclusions: As a result, the somatization of the city of Zanjan requires the achievement of a coherent mechanism in the field of strengthening the information technology infrastructure and increasing the productivity of the existing infrastructure.</div> هوشمند‌سازی شهری, آزمایشگاه زنده شهری, نظریه داده بنیاد, شهر زنجان urban smartization, urban living lab, data-based theory, Zanjan city 91 102 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-5459-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Amir Hosein Garakani سیدامیرحسین گرکانی garakani@pardisiau.ac.ir 100319475328460019682 100319475328460019682 No Faculty of Architecture and Urban Planning, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران. Jafar Mahdioun جعفر مهدیون dr.jafarm@gmail.com 100319475328460019683 100319475328460019683 Yes department of urban planning, faculty of architecture and urban planning, Islamic Azad University, Zanjan Branch, Zanjan, Iran گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران Majid Hazrati مجید حضرتی hazratimajid@gmail.com 100319475328460019684 100319475328460019684 No department of geography, faculty of social sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران