Journal of Housing and Rural Environment

fa مقایسه راهکارهای جلوگیری از اتلاف انرژی گرم‌خانه‌ها در حمام‌های سنتی کرمان Comparison of Strategies to Prevent Energy Loss in Traditional Bathhouses in Kerman in the Field of Urban Planning معماری معماری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">در میان الگوهای شناخته‌شده در معماری سنتی ایران، حمام‌ها به جهت جلوگیری از اتلاف حرارت موردنیاز کاربران در حین استحمام حائز توجه‌اند. در ‌این ‌راستا در برداشت‌های مختلف از حمام‌های سنتی، فرضیات متنوعی در خصوص راهکارهای مؤثر در کاهش اتلاف حرارت و ذخیره‌سازی انرژی مطرح شده، لیکن کارکرد این راهکارها با عنایت به تفاوت آب‌و‌هوایی شهرهای مختلف ایران، بررسی نشده است. بدین ترتیب هدف این پژوهش، مقایسه دقیق‌تر راهکارهای کالبدی شناخته‌شده در این خصوص یعنی «فشردگی در بافت و همسایگی»، «وارد شدن در زمین»، «جرم حرارتی ساختمان» و «احاطه فضای گرم‌خانه در بین فضاهای کنترل‌نشده» در دو حمام شهر کرمان است. این موضوع با روش کمّی و با راهکار شبیه‌سازی انرژی انجام شده است و به جهت استخراج محاسبات از مدل‌سازی حرارتی حمام‌های مورد بحث، می‌تواند از اعتبار محاسباتی بیشتر در مقایسه با تخمین‌های قبلی برخوردار باشد. در روند پژوهش دو حمام «گنجعلی‌خان» و «وکیل کرمان» به‌عنوان نمونه انتخاب شده و با کمک نرم‌افزار دیزاین بیلدر و مبتنی بر شواهد حجمی و ساختاری حمام‌های موردبحث، میزان اتلاف حرارت در ماه‌های سرد سال محاسبه شده است. نتیجه این پژوهش نشان می‌دهد که جرم حرارتی در حمام‌های موردبحث و احاطه فضای گرم‌خانه در بین فضاهای کنترل‌نشده، به ترتیب مؤثرترین راهکارهای جلوگیری از اتلاف حرارت در این ابنیه بوده‌اند. این دو راهکار با‌توجه‌به نوع جداره‌&lrm;ها و میزان مرکزیت گرم‌خانه در بین سایر فضاها، در عین برخورداری از کارکرد متنوع، کارایی مشابهی داشته‌اند. جرم حرارتی جداره‌های حمام‌های گنجعلی‌خان و وکیل کرمان به ترتیب به‌طور میانگین 39 و 44 درصد در کاهش اتلاف حرارت تأثیرگذار بوده‌اند. این مقدار در خصوص استفاده از فضاهای کنترل‌نشده در پیرامون گرم‌خانه، به ترتیب به میزان 23 و 14 درصد است. کارایی این دو راهکار حدوداً دو تا هشت برابر در مقایسه با «قرارگیری حمام در داخل زمین» و «استفاده از بافت فشرده همسایگی» نشان از اهمیت آن‌ها در طراحی داشته است.  </div> <div style="text-align: justify;">Among the recognized patterns in traditional Iranian architecture, bathhouses have been considered to prevent the heat loss required by users during bathing. In this regard, various assumptions have been made about effective strategies to reduce heat loss and energy storage in different interpretations of traditional bathhouses. However, the function of these strategies has not been investigated with respect to the climatic differences of different cities in Iran. Therefore, the aim of this research is to compare more accurately the recognized physical strategies in this regard, including "density in texture and neighborhood", "entering the ground", "thermal mass of the building", and "enclosing the greenhouse space among uncontrolled spaces" in two bathhouses in Kerman city. This issue has been carried out quantitatively and with an energy simulation solution, and can have more computational credibility compared to previous estimates due to the extraction of calculations from thermal modeling of the discussed bathhouses. In the research process, two bathhouses, "Ganj Ali Khan" and "Vakil Kerman", were selected as examples and the amount of heat loss was calculated during cold months using Design Builder software based on volumetric and structural evidence of the discussed bathhouses. The results of this study indicate that the thermal mass of the building and enclosing the greenhouse space among uncontrolled spaces were the most effective strategies in preventing heat loss in the discussed bathhouses. These two strategies, depending on the type of walls and the centrality of the greenhouse among other spaces, had similar efficiencies while having diverse functions. The thermal mass of the walls in Ganj Ali Khan and Vakil Kerman bathhouses had an average impact of 39% and 44%, respectively, on reducing heat loss. This value was 23% and 14%, respectively, for using uncontrolled spaces around the greenhouse. The efficiency of these two strategies was approximately two to eight times higher compared to "entering the ground" and "density in texture and neighborhood", emphasizing their importance in design.</div> حمام, معماری سنتی, اتلاف حرارتی, طراحی اقلیمی Bathhouse, traditional architecture, heat loss, climatic design. 63 74 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-5251-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Hashemi علی هاشمی 100319475328460017665 100319475328460017665 No Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Ali Asgari علی عسگری ali.asgari@iau.ac.ir 100319475328460017666 100319475328460017666 Yes Department of Architecture, Shahre Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Sepideh Sohrabi سپیده سهرابی 100319475328460017667 100319475328460017667 No Master's student in Architectural Engineering, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Arts, Tehran, Iran. دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.