|
ارزیابی آسیبپذیری شهری در برابر زمینلرزه با رویکرد GIS و مدلسازی فازی (مطالعه موردی؛ شهر ایذه)
|
مجید گودرزی*  ، زهرا سلطانی ، اعظم ابراهیمی |
| دانشگاه شهید چمران اهواز ، m.goodarzi@scu.ac.ir |
|
|
چکیده: (111 مشاهده) |
هدف: زمینلرزه بهعنوان یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی، همواره تهدیدی جدی برای سکونتگاههای شهری محسوب میشود. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی و پهنهبندی آسیبپذیری شهری در برابر مخاطره زمینلرزه با استفاده از رویکرد سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و مدلسازی فازی است. این پژوهش با تمرکز بر شهر ایذه، در پی شناسایی مناطق با پتانسیل آسیبپذیری متفاوت و تعیین مهمترین عوامل مؤثر بر آسیبپذیری لرزهای شهری است.
روش پژوهش: روش پژوهش حاضر توصیفی–تحلیلی بوده و بر پایه تحلیلهای مکانی استوار است. در این راستا، از شش معیار فاصله از گسل، نوع لیتولوژی، شیب، کاربری اراضی، فاصله از فضاهای باز و فاصله از جادههای اصلی استفاده شده است. پس از تهیه لایههای اطلاعاتی، استانداردسازی آنها با استفاده از منطق فازی انجام شد. بهمنظور تعیین وزن معیارها، مدل تحلیل شبکهای (ANP) به کار گرفته شد و تلفیق نهایی لایهها با استفاده از عملگر گامای فازی در محیط نرمافزار ArcGIS صورت گرفت.
یافتهها: نتایج نشان داد که توزیع فضایی آسیبپذیری در شهر ایذه ناهمگون بوده و بخش قابل توجهی از محدوده شهری در طبقات آسیبپذیری متوسط تا زیاد قرار دارد. نزدیکی به گسل اصلی زاگرس بهعنوان مهمترین عامل مؤثر در افزایش آسیبپذیری لرزهای شهر شناسایی شد.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش بیانگر ضرورت توجه ویژه به شرایط زمینساختی و مکانی در برنامهریزی شهری و مدیریت بحران است. بهرهگیری از رویکرد GIS و مدلسازی فازی میتواند ابزار کارآمدی برای شناسایی مناطق پرخطر و ارتقای تابآوری شهری در برابر زمینلرزه باشد. |
|
| واژههای کلیدی: آسیبپذیری شهری، زمینلرزه، منطق فازی، تحلیل شبکهای(ANP)، شهر ایذه. |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
سکونتگاههای شهری و روستایی
دریافت: 1404/8/23 | پذیرش: 1405/3/20
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
