[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره فصلنامه :: تمام شماره‌ها :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
اشتراک::
تماس با ما::
آخرین شماره پیش از چاپ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
:: دوره 42، شماره 183 - ( 9-1402 ) ::
جلد 42 شماره 183 صفحات 122-107 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل خطر زمین‌لغزش برای شناسایی محدودیت‌های توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی؛ مطالعه موردی: منطقه سوادکوه مازندران
علی عبدی نژاد ، مجتبی یمانی* ، جعفر حسن پور ، ابوالقاسم گورابی ، مصطفی کریمی احمد آباد
دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، myamani@ut.ac.ir
چکیده:   (458 مشاهده)
زمین‌لغزش بعد از سیل و زلزله یکی از مهم‌ترین مخاطره‌های طبیعی در جهان است که سالانه باعث خسارات جانی و مالی قابل‌توجهی می‌شود. منطقه سوادکوه در دامنه‌های شمالی البرز متأثر از عوامل اقلیمی، ژئومورفولوژیکی، زمین‌شناسی، هیدرولوژیکی و انسانی - بیولوژیکی مستعد بروز زمین‌لغزش بوده است. هدف از این تحقیق، تحلیل خطر زمین‌لغزش برای شناسایی محدودیت‌های توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی در منطقه سوادکوه مازندران است. به این منظور، ابتدا بر اساس سوابق، مشاهدات میدانی، تصاویر ماهواره‌ای و...، بالغ بر 319 زمین‌لغزش تدقیق و شناسایی شد. با بررسی و تحلیل عوامل طبیعی و انسانی مؤثر بر زمین‌لغزش شد بارش در وقوع بیش از 180 زمین‌لغزش نقش کلیدی و محوری درمنطقه داشته است. دراین پژوهش، برای پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش منطقه‌ از مدل مارکوس (MARCOS) بعنوان یکی از روش‌های جدید تصمیم‌گیری چند معیاره استفاده شد، که با استفاده از نرم‌افزار GIS با تلفیق لایه‏های شیب، جهت‏شیب، سنگ‌شناسی، کاربری‏اراضی، فاصله از جاده، رودخانه و گسل، بارش و زلزله نقشه پهنه‏بندی خطر زمین‌لغزش منطقه در پنج کلاس خیلی‏کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی‏زیاد تهیه شد. خروجی مدل نشان می‌دهد که بیش از 63 درصد سطح منطقه و 146 روستا در پهنه‌های با خطر زمین‌لغزش متوسط تا خیلی‏زیاد قرارگرفته‏اند که عمدتاً در ارتفاع کمتر از 2000 متر، شیبهای 20 تا 30 درجه، بستر سنگ‌های غنی از کانی‌های رسی (سازند شمشک، سازند سری قاره‌ای، رسوبات آبرفتی کواترنرو...) و در فاصله 100 متری جاده‌ها و رودخانه‌ها گسترش دارند. اعتبارسنجی مدل مذکور به روش نسبت تراکمی نشان داد که میزان دقت مدل مارکوس 1/89 درصد است که بیانگر دقت خیلی‏خوب روش مذکور است که وقوع 283 زمین‌لغزش در پهنه‌های با خطر متوسط تا خیلی‏زیاد و وقوع 38 زمین‌لغزش در بافت کالبدی روستاها و 137 زمین‌لغزش به فاصله 300 متری بافت روستاها در پهنه‏های مذکور، نشان از همخوانی بسیار خوب نتایج این مطالعه با تجربیات حاصل از مشاهدات میدانی و مطالعات ژئوتکنیک و ژئوفیزیک انجام‌گرفته در منطقه است. از نتایج حاصل می‌توان در تهیه طرح‌های توسعه و عمران(جامع) ناحیه ای، طرح‌های پیشرفت و آبادانی منظومه‌های روستایی و طرح‌های هادی روستایی برای شناسایی سکونتگاه‌های روستایی در معرض زمین‌لغزش و همچنین شناسایی قابلیتها و محدودیت‌های توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی استفاده کرد.
 
واژه‌های کلیدی: خطر زمین‌لغزش، مدل مارکوس، سکونتگاه‌های روستایی، طرح هادی روستایی.
متن کامل [PDF 1708 kb]   (204 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/5/18 | پذیرش: 1402/7/15 | انتشار: 1402/9/29
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

abdinezhad A, yamanni M, Hassanpour J, Goorabi A, Karimi ahmadabad M. Risk analysis of landslides for identifying development constraints in the physical structure of rural settlements; case study: Savadkooh region, Mazandaran. JHRE 2023; 42 (183) :107-122
URL: http://jhre.ir/article-1-2469-fa.html

عبدی نژاد علی، یمانی مجتبی، حسن پور جعفر، گورابی ابوالقاسم، کریمی احمد آباد مصطفی. تحلیل خطر زمین‌لغزش برای شناسایی محدودیت‌های توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی؛ مطالعه موردی: منطقه سوادکوه مازندران. مسکن و محیط روستا. 1402; 42 (183) :107-122

URL: http://jhre.ir/article-1-2469-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 42، شماره 183 - ( 9-1402 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مسکن و محیط روستا Journal of Housing and Rural Environment
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 36 queries by YEKTAWEB 4645