[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 39، شماره 172 - ( 12-1399 ) ::
جلد 39 شماره 172 صفحات 17-32 برگشت به فهرست نسخه ها
مطالعه سیر تحول ساختار فضایی خانه‌های سنتی ایرانی از بُعد کالبدی و ارتباطی با روش نحو فضا (نمونه موردی: خانه‌های دوره قاجاریه و پهلوی تبریز)
مسعود حق لسان*، مهری ایرانی، سودا نیکنام
دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ایلخچی، گروه معماری، ایلخچی، ایران ، m.haghlesan@iauil.ac.ir
چکیده:   (830 مشاهده)
خانه‌های ایرانی در طول دوره‌های گوناگون شکل‌گیری از نظر کالبدی و ارتباطی دچار تغییر و تحول شده‌اند. نقطه عطف این خانه‌ها را می‌توان در معماری خانه‌های دوره‌های تاریخی قاجاریه و پهلوی مشاهده کرد. در این پژوهش، هشت نمونه از خانه‌های شهر تبریز بررسی شدند که چهار مورد آن‌ها به دوره قاجاریه و چهار مورد دیگر به دوره پهلوی مربوط هستند. یک مورد از این خانه‌ها به هر دو دوره تاریخی مربوط است که به‌دلیل تغییرات قابل‌ مشاهده طی این دوره‌ها در این خانه تحلیل می‌شود. هدف مقاله حاضر مقایسه و ارزیابی ساختارهای فضایی خانه‌های ایرانی در دو دوره قاجاریه و پهلوی با مطالعه و تحلیل نمونه‌های مطالعاتی منتخب از خانه‌های شهر تبریز از بعد کالبدی و ارتباطی است. روش پژوهش ترکیبی و مبتنی بر شیوه تاریخی و با راهبرد تفسیری و تطبیقی است. روش گردآوری اطلاعات نیز به‌صورت کتابخانه‌ای و برداشت میدانی است که به کمک ابزارهای مشاهده، فیش‌برداری و نمونه‌برداری صورت گرفته‌است. تجزیه‌وتحلیل در بخش کیفی، به‌صورت تطبیق پلان‌های طبقات همکف و استخراج فضاهای تأثیرگذار در بخش کمی فضاها به روش نحو فضا و به کمک نرم‌افزارهای Auto Cad، A-Graph و Depth Map انجام شده‌است؛ زیرا نتایج پژوهش از نظر کیفی مبتنی بر تحلیل کمی داده‌ها، مقایسه آن‌ها و توصیف از بعد کالبدی و ارتباطی براساس عملکرد تأثیر تغییرات خانه‌ها است. براساس نتیجه پژوهش؛ ورودی، هشتی، حیاط بیرونی، طنبی و حیاط اندرونی از عوامل تأثیرگذار تغییرات کالبدی در دوره‌های قاجاریه و پهلوی در پلان نمونه‌های مطالعاتی خانه‌های منتخب از آن دوره هستند. برخی از عناصر فضایی اصلی، فرم، شکل و کشیدگی خانه‌ها، سلسله‌مراتب فضایی، جبهه‌های ساخته‌‌شده، جهت‌گیری بنا، همسایگی‌ها، نحوه استقرار ورودی و تعدد آن‌ها و نحوه استقرار عناصر فضایی در مقایسه با محورهای اصلی و فرعی، بیشترین تأثیر را بر ارتباطات فضایی و رفتارهای انسانی در نمونه‌های مطالعاتی خانه‌های منتخب از دوره‌های تاریخی قاجاریه و پهلوی داشته‌اند.
 
واژه‌های کلیدی: ساختار فضایی، خانه سنتی ایرانی، بُعد کالبدی و ارتباطی، نحو فضا، دوره قاجاریه و پهلوی.
متن کامل [PDF 1082 kb]   (224 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: معماری
دریافت: 1398/9/27 | پذیرش: 1399/12/26 | انتشار: 1399/12/26
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Haghlesan M, Irani M, Niknam S. The Study of Spatial Evolution in the Traditional Houses of Iran with Emphasis on the Aspects of Physical and Spatial Relationship using the Space Syntax (Case study: Qajar and Pahlavi houses in Tabriz). JHRE. 2021; 39 (172) :17-32
URL: http://jhre.ir/article-1-1957-fa.html

حق لسان مسعود، ایرانی مهری، نیکنام سودا. مطالعه سیر تحول ساختار فضایی خانه‌های سنتی ایرانی از بُعد کالبدی و ارتباطی با روش نحو فضا (نمونه موردی: خانه‌های دوره قاجاریه و پهلوی تبریز). مسکن و محیط روستا. 1399; 39 (172) :17-32

URL: http://jhre.ir/article-1-1957-fa.html



دوره 39، شماره 172 - ( 12-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مسکن و محیط روستا Journal of Housing and Rural Environment
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4319