fa ارزیابی مخاطرات طبیعی ناشی از فرایند‌های دامنه‌ای در سکونتگاه‌های روستای حوضه آبریز ایلگینه چای با استفاده از عملگرهای فازی و GIS سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">زمین لغزش&shy;ها به‌عنوان برجسته&shy;ترین مخاطرات طبیعی محصولی از ژئومورفیک محل، شرایط زمین&shy;شناسی و هیدرولوژیکی، تغییر و تبدیل موارد ذکر شده توسط&shy; فرایندهای ژئودینامیکی، حیات گیاهی، کاربری اراضی و فعالیت‌های انسانی، نوسانات و شدت بارش و زلزله می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی حساسیت اراضی حوضه&shy; آبریز ایلگینه چای در وقوع زمین‌لغزش با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (<span dir="LTR">GIS</span>) و عملگرهای فازی می‌باشد. این حوضه یکی از زیر حوضه&shy;های ارس چای به وسعت 40683 هکتار با موقعیت جغرافیایی 21/13 58 38 تا 45/22 39 38 درجه عرض شمالی و 35 51 45 &ndash;52 36 46 درجه طول شرقی می‌باشد. معیارهایی که جهت تحلیل حساسیت زمین‌لغزش&shy;ها در حوضه مورد بررسی انتخاب گردید شامل 5 پارامتر (شیب، جهت، سنگ&shy;شناسی، گسل، کاربری اراضی) است که از نقشه&shy;های پایه و مطالعات میدانی و تصویر ماهواره&shy;ای اسپات استخراج و با استفاده از عملگرهای فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی (<span dir="LTR">GIS</span>) تحلیل اولیه نسبت به متغیرهای موجود و پراکنش زمین‌لغزش&shy;ها مورد بررسی قرار گرفت. طبقه‌بندی متغیرها با توجه به روند تغییرات هیستوگرام منحنی و طبقه‌بندی&shy;های موجود انجام و وزن&shy;دهی طبقات متغیرها، براساس درصد زمین‌لغزش رخ داده در هر طبقه بین 0 و 1 تعیین گردید. سپس نقشه&shy;های ایجاد شده تحت <span dir="LTR">GIS</span> در قالب عملگرهای فازی با یکدیگر تلفیق و طبقه‌بندی گردیدند. مقایسه نتایج بدست آمده از مدل با زمین‌لغزش صورت گرفته در محدوده مورد مطالعه نشان می&shy;دهد که گامای 8/0 بیشترین قابلیت را برای پهنه‌بندی داراست. در نهایت صحت نقشه&shy;های حاصل با استفاده از نمایه جمع کیفی (<span dir="LTR">QS</span>) مورد ارزیابی قرار گرفت و نقشه نهایی پهنه‌بندی استطاعات زمین‌لغزش با استفاده از عملگر فازی گامای 8/0 که به‌عنوان مناسب‌ترین عملگر در تعیین توانمندی زمین‌لغزش در حوضه تحت مطالعه می‌باشد استفاده گردید و نقشه مذکور در 5 طبقه از بسیار پایین تا بسیار بالا طبقه‌بندی شد.</p> <p style="margin-right: 28.35pt; text-align: justify;"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"></p> <p align="center" dir="RTL"></p> <p style="text-align: justify;">Landslides as one of the most prominent natural hazards are the output of local geomorphology, geologic and hydrologic conditions. In other words, changes in these processes by geodynamic factors, vegetation life, land uses, human activities, the precipitation intensity and fluctuations and earthquakes are the grassroots of landslides. The aim of this research is the evaluation of sensitivity of lands for landslide occurrence in Ilgineh-Chai basin with the application of GIS and fuzzy operators. This basin is one of the sub basins of Aras-Chai with an area of about 40683 ha that is located in 38&deg; 58&rsquo; northern latitude and 46&deg; 36&rsquo; eastern longitude. The criteria used for the analysis of landslide sensitivity in this basin include five parameters of gradient, aspect; lithology, fault, and land use all of which being extracted from SPOT satellite images and field works. We used fuzzy logic and GIS techniques for the initial analysis of existing variables and the distribution of landslides. The classification of variables was done through tracking the changing trends of curved histograms, present classifications and then variables&rsquo; weight was determined according to the percentage of landslide probability whereby the weight of each class was denoted between zero and one. Afterwards, the created maps under GIS were synthetized and classified in the bulk of fuzzy operators. The comparison of obtained results from landslide modeling in the area under study indicates that the gamma 0.8 has the highest capability for the zoning. Finally, the accuracy of maps was assessed by qualified sum index (QS). The final zoning map of landslide potentials was drawn by 0.8 gamma fuzzy operator as the optimum operating system in the determination of landslide risk in the area. The map was classified in five categorical zones from very low to the very extensive.</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p></p> حوضه ایلگینه چای, عملگرهای فازی, سیستم اطلاعات جغرافیایی, گامای 8/0 Ilgineh-Chai Drainage Basin, Fuzzy Operators, Geographic Information Systems, 0.8 Gamma 83 96 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-2051-2&slc_lang=fa&sid=1 سید اسدالله حجازی s.hejazi@tabrizu.ac.ir 10031947532846007232 10031947532846007232 Yes Geography Faculty, University of Tabriz دانشکده جغرافیا، دانشگاه تبریز