fa پیوندهای کلانشهری و تحولات کالبدی- فضایی روستاهای پیرامون مطالعه موردی: دهستان محمدآباد کرج سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی پژوهشي Research <p dir="RTL">روابط و تعاملات گسترده و متنوع روستایی – شهری به شکل جریان جمعیت، کالا، ‌سرمایه، اطلاعات، نوآوری و عقاید اثرات مهمی بر سکونتگاه‌های انسانی می گذارد. بسیاری از تحولاتی که در شهرها و روستاها پدید می آید، نتیجه میزان و چگونگی این تعاملاتی است که بین این فضاها وجود دارد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی عوامل و مکانیزم‌های تأثیر‌گذار بر پیوندهای روستایی – شهری میان کلانشهر کرج و روستاهای پیرامونی و تأثیر این پیوندها بر فضای روستایی در چارچوب رویکرد شبکه منطقه‌ای است. جامعه آماری پژوهش را 11 روستای دهستان محمدآباد تشکیل می دهند که از این میان شش روستا با استفاده از روش تخمینی به‌عنوان نمونه موردی تحقیق برگزیده شده‌اند. همچنین با توجه به هدف تحقیق، از بین خانوارهای روستاهای منتخب، 342 خانوار به‌عنوان نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعیین گردیده‌اند. نمونه‌های تحقیق (اعم از روستا و خانوار) به ترتیب با استفاده از روش های نمونه‌گیری فاصله‌ای و تصادفی انتخاب شده‌اند. جمع آوری اطلاعات در این مقاله بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته است. در بررسی‌های میدانی با استفاده از فنون پرسشگری و مشاهده و ابزاری همچون پرسشنامه و کارت مشاهده داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز گرد‌آوری گردیده است. در تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از آمار توصیفی و استنباطی، تکنیک <span dir="LTR">TOPSIS</span> و ابزار نرم افزاری  <span dir="LTR">SPSS</span> بهره گرفته شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که جریانات فضایی به‌ویژه جریان سرمایه و مردم (جمعیت) که زمینه تعاملات روستایی – شهر قدرتمندی را در ناحیه مورد مطالعه فراهم نموده، تحول کالبد - فضایی (نظام کاربری اراضی، مسکن و ...) در این ناحیه را نیز در پی داشته است. ولی این تحولات در همه ابعاد و همه روستاهای ناحیه مثبت نبوده و تحولات منفی را نیز (نظیر تغییر کاربری اراضی زراعی و باغی، گسترش الگوی مسکن شهری) در پی داشته است. در واقع، عدم وجود برنامه‌ریزی توسعه فضایی برای نظم‌دهی به چگونگی روابط و پیوندها و به‌دنبال آن کم توجهی به نقش شهر کرج و روستاهای پیرامونی، موجب شده تا نتوانیم جریانات و عوامل شکل‌دهنده و تأثیر‌گذار بر این پیوندها را طوری هدایت کنیم که زمینه‌ساز توسعه در این ناحیه باشد.</p> <p dir="RTL"></p> <p dir="RTL"></p> <p style="text-align: justify">Rural - urban broad and diverse relationships and interactions have important effects on human settlements in the form of population flows, goods, capital, information, innovation and ideas. Many of the developments that occur in towns and villages are results of rate and way of interactions between these spaces. The aim of this study is to evaluate the factors and mechanisms affecting rural- urban linkages of Karaj Metropolitan and surrounding villages and the impact of these links on rural spatial organization in the framework of regional network approach. The statistical sampling for this research comprised of 11 villages of Mohammad Abad district among them six villages have been chosen as a case sample using estimation method. Also, according to the survey purpose, 342 households were selected as sample using Cochran formula. Research samples were selected (both village and household) using distance and random sampling methods, respectively. Collecting information in this article has been carried out based on library and field studies. In field studies, required data and information have been collected using questioning and observation techniques and tools, such as questionnaires and observation card. Descriptive and inferential statistics, TOPSIS technique and SPSS software has been used for data analysis. Research findings show that, spatial flows, especially those of capital and people (population) interactions in the rural - urban area of study provides strong, physical- spatial changes (system of land use, housing, etc.) .But these developments have not positive in all dimensions and in all the villages and negative developments have followed as well (including land use changes in pomology and olericulture farming areas, and   urban stlyle housing patterns) In fact, the lack of spatial planning  for shaping organized and controlled flows and connections, as well as ignorance about the role of Karaj and its surrounding rural settlements has led to shortcomings is management of flows and connection modalities, and has therefore prevented development in the region.</p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> پیوندهای کلانشهری, جریانات فضایی, کلانشهر کرج, روستاهای پیرامونی, تحولات کالبدی – فضایی spatial planning, metropolitan linkages, spatial flows, Karaj Metropolitan, rural settlement network, the physical- spatial change 101 120 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-1789-1&slc_lang=fa&sid=1 Hasan afrakhteh حسن افراخته afrakhteh@khu.ac.ir 10031947532846006221 10031947532846006221 No , kharazmi University دانشگاه خوارزمی Farhad azizpour فرهاد عزیزپور azizpour@khu.ac.ir 10031947532846006222 10031947532846006222 No kharazmi University دانشگاه خوارزمی Mohadeseh zamani محدثه زمانی Dziba67@yahoo.com 10031947532846006223 10031947532846006223 Yes kharazmi University دانشگاه خوارزمی