Journal of Housing and Rural Environment

fa گونه شناسی خانه‌های سنتی شهرستان تالش نمونه موردی: روستای خاله سرا 57 The Typology of Traditional Houses in Talesh City: Case Study of Khalehsara 57 Village معماری معماری پژوهشي Research شناخت و دسته بندی صحیح گونه های مختلف معماری میتواند در درک بهتر فضا، حفاظت از آن و نیز در دستیابی به شیوه های جدید طراحی مفید واقع گردد. استان گیلان در شمال کشور و در کنار سواحل جنوبی دریای خزر قرار گرفته است. از خصوصیات بارز آن رطوبت و بارندگی زیاد است که عامل اصلی شکل گیری معماری و شهرسازی این ناحیه میباشد. مجتمع های زیستی سواحل خزری، از معماری ویژهای برخوردار هستند که شاید بتوان نمونه های با ارزش آن ها را در شهرستان تالش که در حد فاصل یک صد کیلومتری مرکز استان گیلان (رشت) قرار گرفته است و به خصوص در روستای خاله سرا 57 که در حد فاصل پانزده کیلومتری مرکز شهرستان (تالش) قرار گرفته است مشاهده نمود. این نوشتار سعی بر آن دارد تا گونههای معماری روستای خاله سرا 57 را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. اطلاعات مقاله حاضر بر اساس مطالعات کتابخانه ای و مشاهدات میدانی گردآوری شده و از جامعه آماری مشتمل بر 495 بنای مسکونی و 90 خانه سنتی که دارای معماری ارزشمند بوده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. به همین سبب ابتدا به توصیف وضع موجود روستا پرداخته شده و سپس به عناصر کالبدی روستا و فضاهای موجود در بناها و گونههای روستا پرداخته شده است. نتایج حاصل از تحقیق نشان دهنده آن است که روند گسترش بناهای روستا بر اساس الویتهای اقلیمی به ترتیب از سمت شرق به غرب و سپس در ارتفاع شکل گرفته است و بطور کلی سه الگوی معماری در بافت روستای خاله سرا 57 یافت می شود، که این سه الگو عبارتند از خانه های کرسی بلند، خانه های تلار دار و  خانه های غلام گردشی. که خانه های با الگوی کرسی بلند با اختصاص73% بیشترین میزان در بافت روستا و خانه های تلار دار نیز با 24% به دلیل هزینه های بالای اجرا کمتر مورد استقبال روستائیان قرار گرفته است و همچنین آخرین گونه از خانه های روستا که به غلام گردشی معروف میباشد با اختصاص 3% از مجموع آمارهای ارائه شده در گونه شناسی بناهای روستایی خاله سرا 57 مورد استفاده قرار گرفته است. The recognition and categorization of various types of architecture can lead to a better understanding of the environment,  its conservation, and the establishment of new design methods. Gilan province is in the north of Iran and in the southern coasts of the Caspian  Sea. High humidity and excessive rainfall are the major properties of Gilan province which are the main reasons for the formation of architecture and urbanization in this region. The human settlements on the Caspian sea coasts  have special architectural features. Valuable instances of these complexes can be observed in Talesh city, which is 100 kilometres from Gilan province (Rasht), and especially in Khalehsara 57 village, which is 15 Kilometres from the county seat (Talesh city). This paper tries to investigate the architectural typology of Khalehsara 57 village. The data were collected by desk studies and field observations and among the population of 495 residential buildings, 90 traditional houses with valuable architectural properties were analysed. Therefore, the status quo of the village was described first then, structural elements of the buildings, existing environments in the buildings, and typology of the village were studies. The results of this study showed that the development of the buildings were formed in the village from east to west and then in high altitude based on climatic priorities. Generally, three architecture patterns are found in the texture of Khalehsara 57 village including high-based houses, houses with Telar, and Gholam Gardeshi houses. Seventy three percent of the houses were high-based houses, and they were the most frequent pattern in the texture of Khalehsara 57 village. Twenty four percent of the houses were houses with Telar which were less accepted by the villagers  due to high expenses of the execution. Three percent of the houses were Gholam Gardeshi houses which was the last type of the houses with regard to frequency in the typology of the buildings of the Khalehsara 57 village. استان گیلان, شهرستان تالش, روستای خاله سرا 57, گونه شناسی, معماری بومی Gilan province, Talesh city, Khalehsara 57 village, housing typology, vernacular architecture 117 131 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-1495-1&slc_lang=fa&sid=1 saeid Hasanpour سعید حسن پور لمر s.hasanpuor@yahoo.com 100319475328460011338 100319475328460011338 Yes