Journal of Housing and Rural Environment

fa منظر روستایی و جلوه های پرداخت محیط طبیعی Rural Landscape and Features of Manipulation of Natural Environment عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">روستاها نقش مهمی در صیانت از ارزشهای محیطی و فرهنگ اقوام و دانش بومی دارند. دراین میان قابلیتهای محیط طبیعی و به ویژه چگونگی پرداخت منظر روستایی با تکیه بر بعضی عناصر طبیعی بسیار با اهمیت است. براساس مطالعات، بررسی این موضوع میتواند مبین برخی جنبههای بوم شناسی منظر و نیز ارائه دهنده برخی ویژگیهای حفظ تعادل در بوم و چگونگی دوام عناصر طبیعی در شرایط خاص اقلیمی زمینههای کیفی زندگی باشد. هدف این مقاله ارائه بخشی از نتایج پژوهشهای انجام شده در زمینه بررسی ماهیت و معرفی ویژگیهای منظر روستایی با تکیه بر جنبههای محیط طبیعی و شرایط خاص بومی از دیدگاه معماری منظراست. در این زمینه نیز مهمترین پرسشها در مورد چگونگی اسکان و پایداری محیطی، جلوههای بوم شناسی در ساختار منظر روستایی و ارزشهای محیط طبیعی است. روش کار، مطالعه منابع و متون تخصصی معتبر در زمینه روستا و نیز بررسی های میدانی بعضی از سکونتگاههای خاص روستایی درایران و  برخی کشورهای جهان بوده است. در این مورد با توجه به اهمیت  بوم، شرایط جغرافیایی و باورهای اجتماعی در هویت منظر روستایی، چگونگی پرداخت بستر زمین و نقش عناصر محیط طبیعی روستا اهمیت داشته است. بنابراین به رویکرهای"نوطبیعت گرایانه"ای که ضمن کل نگری و درک مفاهیم پایداری، موجب مستند سازی، مطالعه های بنیادی و بازشناسی الگوهای بومی در پرداخت منظر روستایی شدهاند، نیز  توجه شد. این توجه به ویژه در مورد ایران، به دلیل زمینههای زیست بومی منحصر به فرد و مصادیق ارزشمند سکونتگاه های پایدار در مناطق خاص جغرافیایی نظیر گرم و خشک تا کویری، بسیار با اهمیت است. بدین ترتیب بررسی ها نشان دهنده جایگاه مهم دانش ضمنی محیطی و بوم گرایی مردم،  در بهره مندی از قابلیت های طبیعی و ارزش های فرهنگی بهمنظور اسکان روستا و پرداخت منظر و فضاهای باز پیرامون بافت آن است. نتایج پژوهش نیز ارائه دهنده ویژگیهای منظر روستایی، برخی تعریف ها و دیدگاه های صاحبنظران از جنبه های توان محیط طبیعی و اسکان، فضای جغرافیایی روستا، اقتصاد و معیشت و جلوه های منظر فرهنگی است. بهعنوان نمونه موردی نیز با تکیه بر مصادیق سکونتگاه روستایی از جمله خرانق ، میمند و الکاس، بعضی ویژگی های منظر روستایی آنها از دیدگاه معماری منظر تبیین شده است که ارائه دهنده برخی آموزه های مهم نیز هست.  </div> <div style="text-align: justify;">Rural regions have a significant role in preservation of environmental values, folklores and tacit knowledge of nations. Herein, the potentials of natural environment mainly the ways by which a rural landscape can be manipulated by applying natural elements is of major consideration. Based on past and current studies, exploring this area of research can clearly delineate some of the ecological aspects of landscape, while it presents the state of equilibrium and sustainability of natural elements in specific climatic conditions of each region. From a Landscape Architecture point of view, the article aims to present part of carried out studies and researches within the cognition of identity of specifications embedded in rural landscapes with a primary focus on aspects of natural environment and therefore, it’s relevant to specific ecological circumstances. Including both national and international case studies, the research methodology rests on the studies of creditable bibliographies penned in the field of rural areas and countryside regions. More, with respect to the significance of “Ecology”, geographical conditions and social customs in the identity and formation of rural landscape, the article has its main concerns on the land manipulation and the role of natural elements in doing so. On the other hand, “neo-naturalism” approaches were taken into account whereas they have caused documentaries, fundamental studies and re-cognition of vernacular patterns in manipulation of rural landscape. Furthermore, such considerations are of more importance in Iranian plateau due to its specific climatic features and unique vernacular methods; there are plenty of outstanding exemplars of sustainable habitations in central parts of the plateau confirming such claim.   Accordingly, the study attempts to answer the following questions:</div> <ul> <li style="text-align: justify;">What is the rural landscape and what are its features in terms of habitation and environmental values?</li> <li style="text-align: justify;">What is the role of natural environment and geographical space in the articulation of Rural Landscape?</li> <li style="text-align: justify;">What are the lessons taken from tacit knowledge and the manipulation of rural landscape?</li> </ul> <div style="text-align: justify;">The studies confirm the important role of tacit environmental knowledge and ecological tendencies of people in benefitting from natural potentials and cultural values in order to shape habitation clusters and manipulate the landscape of any rural region.  Consequently, some of the definitions and specifications regarding rural landscape, as well as scholars’ viewpoints of natural environmental capacities, habitation; the geographical space of a village, economy, lifestyle and eventually the cultural aspects of rural landscapes have been presented in this paper. Some case studies from Kharaneq, Maymand and Al-kas have been provided as in order to support the theories and discussions.    </div> روستا, منظر روستایی, دانش بومی, پایداری, منظر فرهنگی, معماری منظر, محیط طبیعی. rural regions, rural landscape, tacit knowledge, sustainability, cultural landscape, landscape architecture, natural environment. 15 38 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-588-1&slc_lang=fa&sid=1 seyed Hassan Taghvaei حسن تقوائی h-taghvaei@sbu.ac.ir 100319475328460011339 100319475328460011339 Yes Shahid Beheshti university دانشگاه شهید بهشتی