fa بازشناسی پدیده قنات از دریچه سازمان‌ها نمونه موردی: روستای بیابانک معماری معماری گزارش مورد case report <p dir="RTL" style="text-align: justify">با هدف به جریان افتادن حیات در دل کویر که بخش اعظمی از خاک ایران را در برگرفته است، نیاز مبرم به آب از گذشته تا به حال احساس می‌شده است. آبی که همچون خون در طول سال‌ها به جان جوامع شهری-روستایی تزریق شده و در گذر زمان به شکوفایی همه جانبه این جوامع کمک شایانی کرده است. پیدایش پدیده‌ای همچون قنات به‌عنوان یک سازمان طبیعی در این راه بسیار حائز اهمیت می‌باشد. این پدیده علاوه بر آب‌رسانی به‌صورت مستقیم، به‌صورت غیر مستقیم بر ساختار فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، معماری و شهرسازی جوامع نیز تأثیر گذاشته است، تأثیراتی بنیادین در جوامع شهری- روستایی که منجر به بروز بازخوردهایی در سطح خُرد جهان و کلان جهان شده است. در این تحقیق از طریق تعریف سازمان‌ و سازمان طبیعی به بازخوانی مجدد سیستم قنات پرداخته می‌شود. هدف اصلی پژوهش پیش روی، نگاه به پدیده قنات از منظری جدید و تعمیم آن در قالب یک سازمان(طبیعی) مدون و منسجم است. به این معنا که مشخص گردد نحوه عملکرد و ارتباط میان قنات و محیط اطراف، رابطه‌ای هوشمند، هماهنگ با طبیعت و در راستای پایدارسازی محیط است. بررسی‌های اولیه از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی آغاز می‌شود. سپس با اشاره‌ای کوتاه به روستای بیابانک واقع در استان سمنان به‌عنوان نمونه موردی، در رابطه با تأثیرات روابط برون سازمانی قنات بحث می‌شود. امید است با حمایت مسئولان ذیربط، نتایج حاصله به ارائه سیستم آبیاری نوینی بیانجامد که همساز با محیط پیرامون(بوم) بوده و با وجود خود تنظیم‌کننده بودن، تعادل طبیعت را بر هم نمی‌زند. در این مسیر روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و کمی-کیفی برای انجام این پژوهش انتخاب شده‌اند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify"></p> <p dir="RTL"></p> <p style="text-align: justify">A large part of Iran includes the hot climate and dry desert areas. Access to water has always been a concern of the residents for drinking and agricultural purposes in this area. Discovering Ghanat (aqueduct) as a natural organism by Iranians is an effective factor to reduce the critical need for water.</p> <p style="text-align: justify">Ghanat, in addition to provide water directly or indirectly, affects the social, cultural, economic, political and architectural structures. The universe is composed of numerous phenomena in the process of systematic and purposeful collection with different capabilities.</p> <p style="text-align: justify">This phenomenon is social, economic, environmental relations and cultural transactions that are generated due to the geography of each region. The world is made ​​ of massive regularity and irregularity in the form of organization to provide sustained foundation systems over time<span dir="RTL">.</span></p> <p style="text-align: justify">The overall system of life is such a system which needs interior-organizational relationship between its components for survival. In this regard, an adequate supply of water is necessary to create and maintain different civilizations in different geographical areas.</p> <p style="text-align: justify">In this pathway, Ghanat, assuming the responsibility for water supply aqueduct, became as an inseparable part of the overall life system in the desert regions. . Hence, Ghanat phenomenon as a guarantee of the survival of large-scale social systems has formed an organization and created the opportunity to develop and sustain communities in many parts of the world.</p> <p style="text-align: justify">This phenomenon has created a coordinated and efficient set for watering. Organizational and inter-organizational relations of the phenomenon balance the life system. This has led to develop sustainable habitable environments. The main goal of Ghanat is extracting water from the lower layers of the Earth. But over time, it became clear that the creation of Ghanat set up unexpected impact on urban-rural communities. These influences within the community have had a large share in shaping its structure<span dir="RTL">.</span></p> <p style="text-align: justify">Over time with increasing population and decreasing water resources, communities needed drilling deep well to seek sufficient water. As a result, we have witnessed a proliferation of increasingly wells in the hot and dry areas, leading to loss of water and finally drying large number of Ghanats.</p> <p style="text-align: justify">This is because of the lack of sufficient awareness of the consequences of natural organizations and their role in the main urban - rural structural stability. This misunderstanding has led to the incorrect view to Ghanat, and has led to the momentary needs to this phenomenon and lack of attention to the future has made the efficiency of Ghanat to be diminished<span dir="RTL">.</span></p> <p style="text-align: justify">In this study, organization and natural organization are defined. Then, it is discussed and investigated whether Ghanat can be considered as an organization? Finally, the effects of Ghanat phenomenon are discussed as one of the enduring values ​​in Iranian architecture on urban-rural communities based on organizations theory. Initial studies begin from library and field information. Then, the Biabanak village located in Semnan, as an example, is discussed in relation to Ghanat influences based on natural organization<span dir="RTL">.</span></p> <p></p> قنات, نظام, سازمان طبیعی, روابط درون سازمانی, روابط برون‌ سازمانی, جوامع شهری- روستایی Ghanat, System, Natural organization, Interior-organizational relationship, Exterior-organizational relationship, urban-rural communities 71 88 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-666-2&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Ghods Ghods حسین قدس h.ghods@yahoo.com 10031947532846006216 10031947532846006216 Yes , Noor Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور Ali Asgharzadeh علی اصغرزاده 10031947532846006217 10031947532846006217 No , Noor Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور Majid Maleki مجید ملکی 10031947532846006218 10031947532846006218 No Bonyad Maskan, Semnan Province بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان سمنان