Journal of Housing and Rural Environment

fa واکاوی آثار اجرای طرح هادی روستایی بر زندگی روستائیان؛ مطالعه موردی: دهستان شیان Evaluating the effects of the implementation of the rural leader plan on the quality of life of villagers; case Study: Shiyan district محیط کالبدی محیط کالبدی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: ارزیابی آثار طرح‌های هادی روستایی، اقدامی لازم به‌منظور توسعه روستایی و از بین رفتن نقاط ضعف این طرح‌ها محسوب می‌شود. در 13 روستای دهستان شیان از توابع شهرستان اسلام‌آباد غرب در استان کرمانشاه، طرح‌های هادی اجرا شده است. ازاین‌رو، با‌توجه‌به اهمیت موضوع، در این پژوهش قصد بر آن است تا آثار اجرای طرح هادی روستایی بر زندگی مردم در دهستان شیان بررسی شود. روش پژوهش: پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش حاضر 13 روستای دارای طرح هادی دهستان شیان در شهرستان اسلام‌آباد غرب با 1710 خانوار است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 314 نفر ارزیابی شد که به‌صورت تصادفی ساده توزیع گردید. جهت به دست آوردن اطلاعات و داده‌های موردنیاز از دو شیوه کتابخانه‌ای و میدانی بهره گرفته شد و ابزار اصلی جمع‌آوری داده‌ها پرسش‌نامه بوده است که در میان جامعه آماری موردمطالعه توزیع گردید. جهت بررسی نهایی از پنج بعد در قالب 76 عامل بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای استفاده شد. از‌طریق پرسش‌نامه‌های محقق‌ساخته، دستیابی به داده‌های موردنیاز مقدور گردید. پراکندگی نمونه در روستاهای موردمطالعه متناسب با تعداد خانوار هر روستا است. جهت تحلیل داده‌های موردنیاز از نرم‌افزار smart- pls3 بهره گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد اجرای طرح هادی در میان شاخص‌های موردبررسی بیشترین تأثیر را بر بهبود وضعیت شبکه معابر روستا داشته است. در مقابل، توجه به بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر در چهارچوب اجرای طرح هادی از کمترین میزان توجه و اثرگذاری برخوردار بوده است. همچنین نتایج تحلیل‌ها بیانگر آن است که در میان ابعاد مختلف زندگی روستائیان، ابعاد اقتصادی بیش از سایر ابعاد تحت تأثیر اجرای طرح هادی قرار گرفته‌اند. مقادیر به‌دست‌آمده برای چهار بعد نشان می‌دهد، مدل ساختاری پژوهش، شاخص‌های مربوط به سازه‌های برون‌زای مدل را پیش‌بینی می‌کند. نتیجه‌گیری: اجرای طرح هادی بیشترین اثر را بر بعد اقتصادی زندگی روستائیان داشته است و با رویکردی چندبعدی، علاوه بر تغییر سیمای کالبدی روستا، به بازآفرینی ساختار محیطی، اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی روستا پرداخته است. این طرح با سامان‌دهی فضاهای تولیدی و خدماتی و همچنین تسهیل دسترسی به بازارها، توسعه بیمه و ارائه تسهیلات و فرصت‌های تازه‌ای برای بهبود زندگی روستائیان فراهم نموده است و معیشت مردم را ارتقا داده است. علت تأثیر بیشتر بعد اقتصادی بر زندگی مردم را می‌توان به خاطر ارتقای شبکه حمل‌ونقل و ارتباطی بیان نمود که امکان عرضه محصولات روستایی را راحت‌تر نموده و بهره‌وری فعالیت‌های اقتصادی درآمد خانوارها افزایش یافته است.</div> <div style="text-align: justify;">Objective: Evaluating the impacts of Rural Guiding Plans is essential to promote rural development and identify and address their shortcomings. Rural Guiding Plans have been implemented in 13 villages in Shian Rural District, Islamabad-e Gharb County, Kermanshah Province. Given the importance of these plans in shaping rural development, this study aims to assess the effects of implementing the Rural Guiding Plan on the lives of rural residents in Shian Rural District. Method: This applied study employs a descriptive-analytical research design. The statistical population comprised 13 villages with implemented Rural Guiding Plans in Shian Rural District, Islamabad-e Gharb County, totaling 1,710 households. Using Cochran's formula, the study determined a sample size of 314 respondents and selected them through simple random sampling. The study collected data through library-based research and fieldwork, using a researcher-developed questionnaire as the primary data collection instrument. Based on the literature review, the study considered five dimensions comprising 76 indicators for the assessment. The questionnaires were distributed among the study population, with the sample allocated proportionally to the number of households in each village. The collected data were analyzed using SmartPLS 3. Results: The results indicate that, among the indicators examined, implementation of the Rural Guiding Plan had the greatest impact on improving the village road and street network. In contrast, the incorporation of renewable energy sources into the Rural Guiding Plan's implementation framework received the least attention and had the lowest impact. The findings further show that, among the various dimensions of rural residents' lives, the economic dimension was affected more strongly by the implementation of the Rural Guiding Plan than the other dimensions. The values obtained for the four dimensions indicate that the structural model adequately predicts the indicators associated with the model's exogenous constructs. Conclusions: The implementation of the Rural Guiding Plan had its greatest impact on the economic dimension of rural residents' lives. Adopting a multidimensional approach, the plan has contributed not only to transforming the physical appearance of villages but also to restructuring their environmental, socio-cultural, and economic systems. By organizing productive and service spaces, improving market access, expanding insurance coverage, and providing financial facilities and new opportunities, the plan has improved rural residents' livelihoods and overall quality of life. The greater influence on the economic dimension can be attributed to improvements in transportation and communication networks, which have facilitated the marketing of rural products and enhanced the productivity of economic activities, thereby increasing household incomes.</div> توسعه روستایی, طرح هادی روستایی, آثار طرح هادی, معادلات ساختاری, دهستان شیان. Rural Development, Rural Guiding Plan, Impacts of Rural Guiding Plans, Structural Equation Modeling, Shian Rural District. 29 48 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-148-9&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Khosravi علیرضا خسروی alirezakhosravi363@gmail.com 100319475328460021033 100319475328460021033 No Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Razi University, Kermanshah, Iran. گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Mohammad Akbarpour محمد اکبرپور m.akbarpour@razi.ac.ir 100319475328460021034 100319475328460021034 Yes Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Razi University, Kermanshah, Iran. گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Soheyla Bakhtar سهیلا باختر Soheyla.bakhtar@tabrizu.ac.ir 100319475328460021035 100319475328460021035 No Department of Geography and Rural Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.