Journal of Housing and Rural Environment

fa شناسایی پیشران‌های مؤثر بر توسعه الگوی روستا-شهر در حومه شهرهای ایران؛ مطالعه موردی: حومه امامزاده کلان‌شهر ارومیه Identifying the driving forces influencing the development of the rural-urban pattern in the suburbs of Iranian cities; case study: Imamzadeh Suburbs of the metropolis of Urmia معماری معماری كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">هدف: تقویت روستاهای مستعد و شهرهای کوچک به‌عنوان یکی از راهبردهای محوری در دستیابی به تعادل ناحیه‌ای، نقش کلیدی در تنظیم و کنترل تحرکات جمعیتی و کاهش فشار مهاجرت‌های روستا به شهر دارد. در این میان، الگوی توسعه «روستا-شهر» مبتنی بر اصول منشور نوشهرگرایی، به‌عنوان یکی از الگوهای موفق جهانی، در کشورهای مختلف مورد اجرا قرار گرفته و نتایج مثبت و پایداری را به همراه داشته است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تحلیل پیشران‌های حیاتی مؤثر بر توسعه الگوی کالبدی-معماری روستا-شهر در منطقه موردمطالعه (حومه امامزاده شهر ارومیه) است، به‌گونه‌ای که بتوان با بهره‌گیری از این الگو، زمینه‌های لازم برای جذب جمعیت سرریز شهری و کاهش فشار بر کلان‌شهرها را فراهم نمود. روش پژوهش: این مقاله با رویکردی اکتشافی و مبتنی بر روش‌های آینده‌پژوهی، به ارزیابی سیستماتیک متغیرهای مؤثر بر توسعه الگوی روستا-شهر پرداخته است. روش تحقیق شامل دو مرحله اصلی بود: نخست، شناسایی و ارزیابی متغیرهای کلیدی با استفاده از روش دلفی و نظرات کارشناسان؛ و دوم، کشف پیشران‌های حیاتی و تحلیل روابط متقابل آن‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل ساختاری و. تحلیل اثرات متقاطع. یافته‌ها: از میان 40 متغیر اولیه، 15 متغیر به‌عنوان پیشران‌های حیاتی شناسایی شدند. در این میان، متغیر «اختلاط کاربری‌ها» با مجموع تأثیرگذاری 1012، بیشترین نقش را در توسعه الگوی روستا-شهر ایفا می‌کند، درحالی‌که «شبکه پیوسته حمل‌ونقل داخلی» با امتیاز 568 کمترین تأثیر را دارد. نتیجه‌گیری: با توجه به روند رو به رشد مهاجرت‌های روستایی به شهری، روستاهای بزرگ و مستعد می‌توانند به‌عنوان مقصد جایگزین و جاذب جمعیت عمل کنند. تحقق این امر مستلزم ارائه الگوهای توسعه هوشمند، همراه با لحاظ اصول زیست‌محیطی، توسعه پایدار و انطباق با شرایط دنیای مدرن و فناوری‌های نوین است ؛ شرایطی که در صورت فراهم‌آوری، حتی می‌تواند منجر به مهاجرت‌های معکوس و احیای روستاها شود.  </div> <div style="text-align: justify;">Objective: Strengthening capable villages and small towns is one of the most important strategies for regional balance, as well as for regulating and controlling rural-urban population movements and migrations. Among the proposed approaches, the rural-urban development model based on the principles of the New Urbanism Charter has proven to be one of the most successful, having been implemented in various countries with promising results. Accordingly, the main objective of this research is to identify the critical driving forces affecting the development of the physical-architectural pattern of rural-urban settlements in the study area. Method: Adopting an exploratory approach and relying on common futures studies methods, this study evaluates and analyzes the driving forces influencing the rural-urban development pattern. The research method consists of two stages: first, the identification and evaluation of research variables through the Delphi method; and second, the detection of critical drivers through structural analysis. Results: The findings indicate that out of the 40 variables identified in the first stage, 15 variables were determined as the critical drivers influencing the rural-urban development pattern in the Imam Zadeh suburb of Urmia. Among these, the variable of land-use mix had the highest impact (total influence score: 1012), while the variable of a continuous internal transport network had the lowest impact (score: 568). Conclusions: Considering the trends of rural-to-urban migration, it can be concluded that large and development-prone villages possess significant potential to absorb overflow and migrant populations from cities. By introducing appropriate development models that account for environmental factors and sustainable development—alongside modern conditions and technological advancements—a desirable living environment can be provided for rural residents. Furthermore, under such favorable conditions, reverse migration from cities back to villages could also be anticipated.  </div> پیشران‌های حیاتی, روستا-شهر, نوشهرگرایی, کلان‌شهر ارومیه . Critical Drivers, Rural-Urban, New Urbanism, Metropolis of Urmia 131 146 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-4682-2&slc_lang=fa&sid=1 Majid Karimnezhad مجید کریم نژاد majid.karimnezhad@iau.ac.ir 100319475328460020559 100319475328460020559 No Department of Architecture, Faculty of Architecture, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran. گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه آزاد اهر، اهر، ایران. Ahmad khalili احمد خلیلی akhalili@iust.ac.ir 100319475328460020560 100319475328460020560 Yes Department of Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran. گروه شهرسازی، دانشکده شهرسازی و معماری، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران. Mohammad Jadiri Abasi محمد جدیری عباسی mohammad.soderi@iau.ac.ir 100319475328460020561 100319475328460020561 No Department of Architecture, Faculty of Architecture, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran. گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه آزاد اهر، اهر، ایران. Asadollah Shafizadeh اسداله شفیع‌زاده a.shafizade@iau.ac.ir 100319475328460020562 100319475328460020562 No Department of Architecture, Faculty of Architecture, Islamic Azad University, Ahar Branch, Ahar, Iran. گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه آزاد اهر، اهر، ایران.