Journal of Housing and Rural Environment

fa تبیین راهبردهای طراحی مسکن پایدار و همساز با اقلیم ساری بر پایه شاخصه‌های معماری بومی منطقه؛ مطالعه موردی: خانه‌های بومی ساری Explaining sustainable housing design strategies compatible with Sari climate based on the characteristics of the region’s native architecture; case study: native houses of Sari معماری معماری پژوهشي Research هدف: مسکن یکی از نیازهای اساسی جامعه به ‌شمار می‌آید که به دلیل رشد جمعیت و ساخت ‌و سازهای بی‌رویه در آن شاهد بروز مسائلی مانند طراحی‌های غیراستاندارد و ناسازگار با اقلیم و کاهش سطح کیفی فضاهای سکونتی می‌باشیم که منجر به افزایش مصرف سوخت‌های تجدیدناپذیر و آلودگی‌های زیست‌محیطی شده است. لذا، مناسب‌ترین راهکار جهت حل این‌گونه مسائل روی آوردن به معماری بومی و پایدار است که به‌ عنوان یک ضرورت در عرصه معماری، مهم‌ترین هدف آن طراحی همساز با اقلیم و خلق فضایی مناسب جهت زندگی می‌باشد. بنابراین، هدف پژوهش «دستیابی به راهکارهای مؤثر طراحی مسکن پایدار و همساز با اقلیم شهر ساری جهت بهبود آسایش محیطی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی» است. روش پژوهش: روش تحقیق توصیفی _ تحلیلی از نوع کیفی بوده که به  ‌لحاظ هدف کاربردی می‌باشد. گردآوری اطلاعات نیز با شیوه مطالعات کتابخانه‌ای _ اسنادی و میدانی صورت پذیرفته است. به این شکل که ابتدا از ‌طریق برداشت‌‌ میدانی چهار خانه‌‌‌ بومی شهر ساری نمونه‌‌برداری شده و سپس شاخصه‌ها و مؤلفه‌های معماری بومی و پایدار آن‌‌ها تحت بررسی و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد خانه‌های بومی ساری دارای یک سری مؤلفه‌های زیست‌پذیری است که منجر به پایداری عملکردی بنا و برقراری آسایش محیطی می‌شود. این عوامل عبارتند از: برون‌گرایی، ارتباط و تعامل میان طبیعت و معماری، فرم، هندسه و ساختار کالبدی بنا، مصالح بومی و برگشت‌پذیر، انعطاف‌پذیری فضاها، تناسب و تعادل، سازگاری بنا با اقلیم منطقه، که ابعاد اصلی معماری بومی مازندران را شکل می‌دهند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داده است که شاخصه‌های معماری بومی خانه‌های سنتی ساری شامل سه ابعاد: ۱. کالبدی: کاربست شاخصه‌ها و مؤلفه‌های بومی و پایدار در طراحی فضاهای کالبدی _ عملکردی بنا؛ ۲. عناصر سازه‌ای: به‌ کارگیری مواد و مصالح بومی و پایدار؛ ۳. طراحی زیست‌اقلیمی: رعایت اصول طراحی بر مبنای اقلیم محلی جهت سازگاری فضاهای زیستی با محیط پیرامون می‌باشد که با کاربست آن‌ها می‌توان به مسکن پایدار و همساز با اقلیم ساری دست یافت.   Objective: Housing is one of society's basic needs. Due to population growth and excessive construction, issues such as non-standard and climate-incompatible designs, as well as a decrease in residential space quality, have emerged. This has led to increased consumption of non-renewable fuels and environmental pollution. The most appropriate solution to these problems is therefore to turn to local and sustainable architecture. As a necessity in the field of architecture, its most important goal is to design in harmony with the climate and create suitable living spaces. The purpose of this research is therefore to 'achieve effective solutions for designing sustainable and climate-compatible housing in Sari, improving environmental comfort and reducing dependence on fossil fuels'. Method: This descriptive-analytical qualitative study is practical in terms of its purpose. Information was collected through library and field studies. First, the native square of Shahr-Sari was sampled through fieldwork, and then the characteristics and components of native and sustainable architecture were examined and analyzed. Results: The research findings show that the native houses in Sari have a number of features that contribute to the functional sustainability of the buildings and the creation of a comfortable environment. These factors include extroversion; connection and interaction between nature and architecture; the form, geometry, and physical structure of the building; native and recyclable materials; flexible spaces; proportion and balance; and adaptation to the regional climate. These factors form the main dimensions of Mazandaran's native architecture. Conclusions: The results of the research have shown that the indigenous architectural characteristics of traditional Sari houses include three dimensions. 1. Physical: the application of indigenous and sustainable characteristics and components in the design of the building's physical and functional spaces. 2. Structural elements: The use of indigenous and sustainable materials and equipment. 3. Bioclimatic design: Adhering to design principles based on the local climate in order to adapt living spaces to the surrounding environment. By applying these principles, sustainable housing can be achieved that is compatible with the Sari climate.   مسکن, مسکن پایدار, معماری بومی, معماری همساز با اقلیم, شهر ساری. Housing, sustainable housing, vernacular architecture, Architectural Harmony with the Climate, Sari city. 77 92 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-5474-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Iman Ghoreishy Geleh kolaee سید ایمان قریشی گله کلائی ghoreishyiman@gmail.com 100319475328460020547 0009-0003-4627-0196 Yes Department of Architecture, Faculty of Architectural Engineering and Urban Planning, Shahrood University of Technology, Semnan, Iran. گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران. Amir Mohsen Nikzad امیرمحسن نیکزاد anikzad@shahroodut.ac.ir 100319475328460020548 0009-0005-4732-2378 No Department of Architecture, Faculty of Architectural Engineering and Urban Planning, Shahrood University of Technology, Semnan, Iran. گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران. Elham Sarkardehi الهام سرکرده ئی sarkardehi@shahroodut.ac.ir 100319475328460020549 100319475328460020549 No Department of Architecture, Faculty of Architectural Engineering and Urban Planning, Shahrood University of Technology, Semnan, Iran. گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران