Journal of Housing and Rural Environment

fa بررسی تغییراتِ رفتار حرارتی فضا با درنظرگرفتن نقش «آب» در سطحِ زیرزمین و حیاط؛ مطالعه موردی: الگوی خانه‌های یزد Examining the changes in the thermal behavior of the space by considering the role of "water" in the basement and the courtyard of a; case study model of Yazd houses معماری معماری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: از جمله راهکارهای اقلیمی پایدار به منظور ایجاد آسایش حرارتی و مبارزه با شرایط سخت آب‌وهوایی این منطقه، استفاده از حیاط مرکزی و زیرزمین است. اما به دلیل کمبود رطوبت در هوا، صرفاً ساخت این دو فضا به ایجاد آسایش حرارتی کمک نمی‌کرد. لذا فضای حوض در حیاط و در مواردی به سرداب یا همان زیرزمین نیز اضافه می‌شد تا به کاهش دما و رطوبت نسبی کمک کند. حضور آب در فضا به چه میزان «بر تغییرات دما و رطوبت نسبیِ فضای سرداب و حیاط» در خانه‌های مناطق کویری تأثیرگذار بوده است؟ سنجش میزان تأثیر آب در تأمین آسایش حرارتی فضای سرداب و حیاط با درنظرگرفتن متغیر حوض در قلب این دو فضا در قالب یک پژوهش کمّی و شبیه‌سازی عددی است.  روش پژوهش: از نوع توصیفی و تحلیلی و مطالعات کتابخانه‌ای و اینترنتی است. همچنین از روش شبیه‌سازی به منظور بسط متغیر مد‌نظر تحقیق (عامل حوض در دو فضای سرداب و حیاط) استفاده شده است. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد که استفاده از منبع رطوبت (حوض)؛ به طور متوسط منجر به کاهش دما تا 5/3 درجه سانتیگراد در حیاط و تا 5/۲ درجه سانتیگراد در سرداب نسبت به حالت بدون حوض در گرم‌ترین روز سال شده است. نتیجه‌گیری: همچنین نتایج نشان داد وجود حوض در حیاط، تغییرات محسوسی در دما و رطوبت زیرزمین ــ حتی با وجود گردش هوا ــ ایجاد نمی‌کند. اما وجود آن برای کاهش دمای حیاط ضروری است، بنابراین نمی‌توان آن را از پیکره‌بندی خانه‌های کویری حذف کرد. اما نقش حوض آب و رطوبت ناشی از آن در ایجاد آسایش حرارتی در سرداب به‌خصوص در ساعات بسیار گرم روز (تفاوت دمای حدود 9 درجه نسبت به بیرون در سناریوی حوضخانه، در مقایسه با سناریوی بدون حوض که تفاوت دما در حدود 5 درجه است) انکارناپذیر است.  </div> <div style="text-align: justify;">Objective: Iranian architecture has historically confronted various climatic challenges in desert regions, often leading to innovative solutions. One such challenge is the increase in temperature coupled with decreased relative humidity, particularly during the hottest days of the year. A sustainable climatic solution for achieving thermal comfort and mitigating harsh weather conditions in this region involves the integration of central courtyards and basements. However, the lack of moisture in the air renders the mere construction of these spaces insufficient for thermal comfort. To address this, pond spaces were incorporated into the yard and, in some cases, into the cellar or basement to help lower temperature and increase relative humidity. Method: This study employs descriptive and analytical methods alongside library and internet research. Additionally, simulation techniques were utilized to explore the impact of the pond factor within the two spaces of the cellar and yard. Results: The findings indicate that introducing a moisture source (pond) results in an average temperature reduction of up to 3.5 degrees Celsius in the yard and up to 2.5 degrees Celsius in the basement compared to scenarios without a pond on the hottest day of the year. Furthermore, the presence of a pond in the yard does not lead to significant changes in the temperature and humidity levels of the basement, even with air circulation. Conclusions: While the pond is essential for reducing the temperature of the yard itself and cannot be omitted from the design of desert homes, its role in enhancing thermal comfort within the cellar is particularly notable during peak heat hours. In the pond scenario, the temperature difference compared to the outside reaches approximately 9 degrees Celsius, whereas the scenario without the pond yields a difference of about 5 degrees. This underscores the undeniable importance of the water pond and the associated humidity in achieving thermal comfort.  </div> رفتار حرارتی, آسایش حرارتی, زیرزمین, حیاط, حوض آب thermal behavior, thermal comfort, basement, Yard, water pond 41 56 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-1685-12&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Kiaee مریم کیایی Maryam_20k@yahoo 100319475328460018544 100319475328460018544 No Department of Architecture, Faculty of Technical Engineering, University of Yasouj, Yasouj, Iran گروه معماری، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Aliakbar Heidari علی اکبر حیدری aliakbarheidari.iust@gmail.com 100319475328460018545 100319475328460018545 Yes Department of Architecture, Faculty of Technical Engineering, University of Yasouj, Yasouj, Iran. گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Hamid Eskandari حمید اسکندری eskandari.auy@gmail.com 100319475328460018546 100319475328460018546 No Department of Architecture, Faculty of Technical Engineering, University of Yasouj, Yasouj, Iran گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران