fa برنامه‌ریزی استراتژیک بخش‌های اقتصادی در راستای توسعه منطقه‌ای با بهره‌گیری از مدل SWOT مطالعه موردی: بخش صنعت و معدن در استان خراسان جنوبی سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify">وجود توان­های محلی و بهره­گیری بهینه از آن، نقشی بنیادی در توسعه مناطق و تعدیل نابرابری­های درونی آن دارد. در توسعه اقتصاد استان خراسان جنوبی و هم چنین روند بهبود و پیشرفت مناطق آن، علی­رغم برخورداری از ذخایر عظیم معدنی و کانساری (به‌عنوان یکی از قطب­های تولید مواد معدنی در کشور) این بخش اساسی از سهم ناچیزی برخوردار است. در مقاله حاضر تلاش شده تا در چارچوب برنامه­ریزی استراتژیک ضمن شناخت عوامل درونی و بیرونی اثرگذار بر توسعه بخش صنعت و معدن، راهبردهای مناسب با تعیین اولویت جهت ارتقای نقش این بخش اقتصادی در توسعه منطقه­ای خراسان جنوبی معرفی گردد. این مقاله مبتنی بر رویکردی توصیفی – تحلیلی بوده که در راستای پیشبرد اهداف نقاط قوت، ضعف، فرصت­ها و تهدیدهای فراروی توسعه بخش صنعت و معدن از طریق واکاوی سیاست­های دولت، مصاحبه و تکمیل 65 پرسشنامه از کارشناسان مربوطه و هم چنین اساتید دانشگاه شناسایی و مورد ارزیابی واقع شد و در نهایت بر پایه مدل <span dir="LTR">SWOT</span> راهبردها، ارائه و با تشکیل ماتریس <span dir="LTR">QSPM</span>¹ اولویت آن­ها به‌لحاظ اجرا تعیین گردید. نتایج نشان داد مواردی چون مجاورت با کشور افغانستان و امکان صادرات محصولات صنعتی، موقعیت ویژه استان در برقراری تعادل منطقه<span dir="LTR">­</span>ای شرق کشور، وجود ذخایر معدنی فلزی و غیر فلزی، وجود شهرک­ها و نواحی صنعتی در استان جهت استقرار واحدهای صنعتی و کشت محصولات کشاورزی خاص از مهم­ترین ظرفیت­های فراروی توسعه صنعت و معدن در منطقه خراسان جنوبی است. از سوی دیگر عدم وجود واحدهای بزرگ و مادر صنعتی و معدنی در استان، کمبود زیربناهای لازم، پایین بودن بهره­وری نیروی کار و سرمایه، محدودیت منابع آٰب و اشکالات موجود در سیاستگذاری­های اقتصادی از عمده موانع توسعه صنعت و معدن در استان خراسان جنوبی است. در مجموع بررسی­های صورت گرفته می­توان گفت بخش صنعت و معدن در برآورده ساختن اهداف توسعه منطقه خراسان جنوبی با ضعف مواجه است. بدین­سان، جهت تحقق ترقی و توسعه منطقه خراسان جنوبی بر پایه بخش صنعت و معدن راهبردهایی نظیر ایجاد و توسعه زیرساخت­های مورد نیاز بخش صنعت و معدن و محیط زیست، تکمیل شبکه­های حمل و نقل و حامل<span dir="LTR">‌</span>های انرژی و توزیع زیرساخت­ها متناسب با تقاضای سرمایه­گذاری پیشنهاد شده است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify"></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify">Operating on the potentials of the local communities have fundamental role in the development and modification of relevant internal disparities. In spite of being the the pole of mineral reserves in the country, South Khorasan province  with its large  mineral deposits –– has little share in the resulting economic development or the impowerments which may have been caused by it. In this paper,  a suitable guides for regional development in framework of strategic programming is proposed. This descriptive - analytic study attempts to identiry the effective factors in the development of industry & mining  through the analysis of the strengths, weaknesses, opportunities and threats (SWOT). For the purpose of the study, government policies  were examined through 65 questionnaires distributed among the relevant public authorities and academics.  Based on the SWOT model, strategies were then analyzed in the QSPM matrixin order to prioritize  stages of execution.  Results showed that  opportunities such as the shared border with Afghanistan with  the possibility of exporting industrial products, the distinctive prospect of creating the economic balance in the eastern regions of the country, availability of metalic and non-metallic mineral reserves, existence of towns and industrial zones in the province for the establishment of industrial units, and the possibility of agriculture with certain crops creates major capacities for programmed advances in the mining industry in South Khorasan province. Meanwhile, Lack of large industries and mining in the province, Lower productivity of labor, lack of capital, Water limitations and problems in the economic policies  are the major obstacles to the development of the mining industry in South Khorasan province. Overall, the results formulate the plethora of weaknesses in the mining industry in South Khorasan.South Khorasan  Henceforth, improvement strategies are presented in form of suggestion in the areas of necessary infrastructures, environmental considerations, mobility and transport systems, and demand-related distribution of capital.</p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p style="text-align: justify"></p> <p></p> توسعه منطقه­ای, برنامه­ریزی راهبردی, بخش صنعت و معدن, استان خراسان جنوبی Regional Development, Strategic Programming, Industrial &amp, Mining Sectors, South Khorasan Province 89 100 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-248-1&slc_lang=fa&sid=1 محمود فال سلیمان mm_fall@yahoo.com 10031947532846006219 10031947532846006219 Yes دانشگاه بیرجند محمد حجی پور 10031947532846006220 10031947532846006220 No دانشگاه خوارزمی