Journal of Housing and Rural Environment

fa گونه‌شناسی طارمه در معماری بافت تاریخی بندر بوشهر Typology of Tarmeh in the Historic city of Bushehr معماری معماری پژوهشي Research معماری بومی بافت تاریخی بندر بوشهر بهدلیل دورن‌گرایی و برون‌گرایی توأمان و نیز بهره‌گیری از انواع فضاهای نیمه‌باز درونی و بیرونی نمونه‌ای شاخص و متفاوت در معماری ایران برشمرده می‌شود. یکی از این فضاهای نیمه‌باز طارمه نام دارد. این پژوهش با هدف گونه‌شناسی طارمه از روش تحقیق کیفی و از ابزار بازید میدانی و مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی اسناد و مدارک فنی بناهای تاریخی این بندر، برای جمع‌آوری داده‌های بناهای دارای طارمه بهره بردهاست. مطالعات و بررسی‌های میدانی و کتابخانه‌ای انجام‌شده بر روی 29 عمارت طارمه‌دار بوشهری نشان می‌دهد که طارمه‌ها را براساس محل استقرار در بنا می‌توان به سه گونه «بیرونی»، «میانی» و «درونی» تقسیم نمود که نمونه پرکاربرد آن طارمه درونی شناسایی گردید. گونه‌شناسی طارمه براساس میزان محصوریت به سه گونه طارمه «ازیک‌ طرف باز و از سه طرف بسته»، «از دو طرف باز و از دو طرف بسته» و «از سه طرف باز و از یک‌ طرف بسته» منجر گردید که از این میان، طارمه‌های بیرونی غالباً از نوع دو طرف باز و دو طرف بسته، طارمه‌های درونی یک‌ طرف باز و سه طرف بسته و تمامی طارمههای میانی دو طرف باز و دو طرف بسته می‌باشند. همچنین طارمه‌های بوشهری از نظر شکلی به چهار دسته «خطی» (مستطیل، ذوزنقه و غیرمنتظم)، «ال شکل»، «یو شکل» و «چهار بر» قابل تقسیم هستند که گونه خطی مستطیل‌شکل گونه غالب برشمرده می‌شود. همچنین مشخص گردید که جهت غالب طارمه‌ها رو به جنوب و غرب است و در تمامی بناهای جداره ساحلی حداقل یک طارمه دید به دریا دارد که این امر بر نقش اقلیم و دریا در جهت‌گیری طارمه تأکید می‌نماید. این پژوهش در انتها مبتنی بر گونه‌شناسی انجام‌شده براساس محل استقرار در بنا، میزان محصوریت، نوع پلان و مسقف یا غیرمسقف بودن، تعریفی اصلاح و تکمیل‌شده از طارمه بوشهری ارائه می‌نماید.   In the Architecture of Iran, the vernacular architecture of Bushehr’s historic city is distinctive since it is both introverted and extroverted and has different semi-open interior and exterior spaces. Tarameh is one of these semi-open spaces. Using a qualitative research method, conducting desk and field studies and reviewing the technical documents of the historic buildings of Bushehr, this paper collected the information of historic buildings of this city that has Tarameh to study their typology. According to the study of 29 buildings, it was revealed that Taramehs fall into three categories based on their location in the building. These types include exterior, middle, and interior, among which interior is the most widely used. Moreover, Taramehs are either enclosed on three sides, two sides, or one side. Interior Taramehs are mostly enclosed on two sides, exterior ones are enclosed on three sides, and all middle Taramehs are enclosed on two sides. In terms of shape, Taramehs of Bushehr are of four types, including linear (rectangular, trapezoidal and irregular), L-shaped, U-shaped and four-sided, among which rectangular linear is the most prevailing type<a name="_Hlk61446395">. Moreover, it was revealed that most Taramehs are southward and westward, and at least one Tarameh is seaward in the buildings that are along the coast. </a>In the end, according to the typology of Taramehs based on their location in the building, enclosure, type of plan, and whether they are roofed or not, this research provides a modified and complete definition of Bushehr’s Taramehs. Tarmeh, Historic fabric of Bushehr, Semi-open spaces, Vernacular architecture, Architectural typology.   طارمه, بافت تاریخی بندر بوشهر, فضای نیمه‌باز, معماری بومی, گونه‌شناسی معماری Tarmeh, Historic quarter of Bushehr Port, Semi-open Space, Vernacular Architecture, Typology 106 119 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-4583-1&slc_lang=fa&sid=1 Azam Hedayat اعظم هدایت 100319475328460016359 100319475328460016359 No Islamic Azad University, Bushehr Branch, Iran گروه معماری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران Parastoo Eshrati پرستو عشرتی eshrati@ut.ac.ir 100319475328460016360 100319475328460016360 Yes School of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Iran دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران