fa بررسی تطبیقی وضعیت استقرار جهات جغرافیایی مسکن روستایی و مصرف انرژی در منطقه سیستان سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی كاربردي Applicable چکیده اجرای روش های مناسب در طراحی ساختمان که با اقلیم محل هماهنگی داشته باشد همواره مورد توجه معماران ساختمان قرار گرفته است. توجه به نیروهای طبیعی و زوال ناپذیری همچون آفتاب، باد و بهبود بخشیدن به شرایط حرارتی فضاهای زیستی از دیرباز در کشور ما معمول بوده است. استفاده از این نیروها در ساختمان سبب صرفه جویی در مصرف سوخت و مهمتر از آن ارتقاء کیفیت آسایش و بهداشت محیط های مسکونی و سالم سازی محیط زیست می شود. در این چهارچوب تاکنون میزان انطباق نمای ساختمان ها در جهات مختلف جغرافیایی، با شرایط اقلیمی مورد مطالعه قرار نگرفته است، تا تاثیرگذاری آن بر میزان مصرف انرژی و هزینه های آن را بسنجد. لذا محققان به بررسی میزان مصرف انرژی، هزینه های مصرفی و سطح رضایت مندی از درجه حرارت فضای داخلی مساکن با جهت جغرافیایی نمای منازل پرداخته اند. روش تحقیق مبتنی بر بررسی منابع اسنادی، بررسی های میدانی و تکمیل پرسشنامه بوده است. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شده اند. نتایج بدست آمده تفاوت معناداری را بین نمای ساختمان ها و میزان مصرف انرژی نشان می دهد. بدین ترتیب ساکنین منازل دارای نمای جنوبی کمترین میزان مصرف انرژی، روشن بودن وسایل گرمایشی و سرمایشی و پایین بودن هزینه های مصرفی کل خانوار را در بین منازل با جهات مختلف دارند در نقطه مقابل منازل رو به شمال با بیشترین مصرف انرژی و هزینه قرار دارند. میزان رضایت مندی از گرمایش و سرمایش فضای داخلی منزل در فصول سرد و گرم نیز به عنوان مولفه های ذهنی مورد بررسی قرار گرفت. خانوارهای دارای نمای منازل رو به جنوب بیشترین سطح رضایت مندی و بالعکس، نمای رو به شمال کمترین سطح رضایت مندی را به خود اختصاص داده است. Abstract Using proper methods in designing buildings being compatible with the climatic conditions of a region has always been important for builders. It has been common in our country for a long time to consider natural and inexhaustible energies such as the sun, wind and to improve the thermal conditions in inhabited areas. Using these energies in buildings leads to saving energy, and significantly it improves the comfort level and sanitary conditions in inhabited areas. To control the inside space of a building, the first step in using natural energies is to adapt the building and the environment in general to the climatic conditions of that place. So far the degree buildings’ facades in different geographical directions being compatible with climatic conditions has not been studied to measure how it affects energy consumption levels and expenditure so the researchers examined energy consumption level, consumption expenditure, and the level of satisfaction with temperature inside the building ant their relation with the geographical directions of buildings’ facades. To do this study, three methods have been used: documentary resources, fieldworks and questionnaire. SPSS has been used to analyze the data. The findings show a significant difference between the buildings’ facades and the level of energy consumption. Buildings with northern façade had the most levels of the following objective factors: energy consumption, hours the heating and cooling systems being on and the whole consumption expenditure of families. On the contrary, buildings with southern facades had the least levels of the above mentioned factors. In addition, the level of satisfaction with the heating and cooling systems inside the buildings during hot and cold seasons as subjective factors was studied. Families whose buildings had southern facades had the most level of satisfaction. But families whose buildings had northern facades had the least level of satisfaction. جهات جغرافیایی استقرار مسکن, انرژی های تجدیدناپذیر, مساکن روستایی سیستان. geographical directions of buildings, inexhaustible energies, rural houses of Sistan 39 52 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-81-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud reza Mirlotfi محمودرضا میرلطفی MMirlotfi@yahoo.com 10031947532846003699 10031947532846003699 Yes University of Zabol دانشگاه زابل Morteza Tavakoly مرتضی توکلی tavakoly52@gmail.com 10031947532846003700 10031947532846003700 No University of Zabol دانشگاه زابل Meisam Bandani میثم بندانی Meisambandani@yahoo.com 10031947532846003701 10031947532846003701 No University of Zabol دانشگاه زابل