fa تحلیلی بر گونه‌شناسی انواع بادگیر بر‌اساس پلان در خانه‌های بندر لافت معماری معماری پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بادگیر‌ها در سیمای شهرهای قدیمی مناطق گرم و مرطوب پس از مناره‌های مساجد، نقطه اوج خط آسمان شهر قلمداد می‌شوند. بادگیر</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">که</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">جزء</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">جدایی‌ناپذیر</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">خانه‌های</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">لافت بوده</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در اکثر خانه‌ها</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌تدریج</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عملکرد</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">خود</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">را</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دست</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">داده است.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اتاق‌هایی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">که</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ارتباط</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">با</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بادگیر</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بوده‌اند</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">عملاً</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تبدیل</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به یک</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">فضای بدون استفاده</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌شده‌اند. در بسیاری از خانه&shy;ها تعمیر بادگیر صورت نمی‌گیرد و در بازسازی خانه‌ها این عنصر تخریب می‌گردد. در خانه&shy;های بافت جدید بندر لافت بادگیر جایی ندارد. در صورتی که بادگیر میراثی با</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ارزش از معماری سنتی ایرانی می‌باشد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">لذا بررسی بادگیر‌های لافت به‌منظور جلوگیری از عدم حضور این عنصر در زندگی اهالی این بندر، ضروری به‌نظر می‌رسد. مسئله اصلی مطرح در این پژوهش، گونه‌شناسی بادگیر‌های لافت بر مبنای پلان در خانه‌ها می‌باشد. این پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی، پس از معرفی بادگیر و تاریخچه آن به بررسی فرم پلان بادگیر‌ها و محل استقرار آن‌ها نسبت به موقعیت جغرافیایی و پلان خانه‌ها و تحلیل روابط حاکم بین اتاق بادگیر و سایر فضاها در خانه‌های بندر لافت می‌پردازد. در آخر به ارائه مطالبی جهت بهره‌گیری معماران، پیرامون عناصر و کیفیت فضایی اتاق بادگیر و تغییرات شکل</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌گرفته در آن فضا ناشی از تغییرات سبک زندگی در طی سالیان می‌پردازد‌ تا از این طریق بتوان گامی در جهت احیاء و بالا بردن کیفیات این فضا برداشت. این پژوهش پس از بیان وضع موجود بادگیر‌ها و تحلیل داده‌ها نتیجه می‌گیرد که اکثر بادگیر‌ها جهت بهره‌مندی بهتر از نسیم مطلوب دریا در سمت شمال قرارگرفته‌اند. همچنین بافت قدیم به سمت شمال دارای شیب است که این امر نیز کمک مؤثری به دریافت نسیم مطلوب دریا می‌نماید. فرم غالب پلان بادگیر‌های بندر لافت مربع بوده، عموماً حدود 3*3 متر‌مربع هستند. اهمیت عدم هم‌پوشانی بادگیر‌ها در سیمای کلی باعث قرارگیری بادگیر در گوشه و یا میانه پلان و برش از خانه گردیده است که در این مورد حالت میانه عمومیت دارد. </span></span></span></p> <p style="text-align: justify;">Louvers have been an integral element of houses in the port-city of Laft. This element, howere, has gradually lost its function in most houses in the city. Rooms that contain louver have practically turned into useless spaces. In most houses, louvers have not been repaired and hence have been deteriorated or demolished. Furthermore, in houses within the new residential development of Laft louvers have no place. As a result, these valuable heritages of Iranian traditional architecture are being disappeared from the skyline of the city. This article studies the presence of this element in the life of Laft inhabitants. In particular, it investigates the typology of Laft louvers in houses. Conducting a literature review and a field study, the article examines the form of louvers and their locations in houses and analyzes the relationship between the louver room and other spaces in Laft port houses. Finally, it presents a number of findings about the different elements and the spatial quality of louver rooms as well as the common observed changes in this space that are resulted from lifestyle changes in recent years. These findings can provide some insights for architects into the steps they can take in the direction of retaining the function of this architectural element and enahncing the quality of this space. Explaining the current situation of louvers and analyzing data, this research concludes that louvers are located on the northside of dwellings so they can best catch the sea breeze and enhance the thermal comfort of the house. Even in cases where the louver is located in front of the louver of adjacent dwellings, because of the site slope and also the expertise of local architects no problem in catching the sea breeze is observed.&nbsp; The plan of louvers in Laft port is square, rectangular or octagonal, with the predominant form being a square with three square meters area. Octagonal louvers are less prevalent in the city.&nbsp; This article argues that examining the typology of louvers in houses can provide a basis for a better maintenance and renovation of this architectural element in Laft port.</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p></p> بادگیر, بندر لافت, گونه‌شناسی, پلان, خانه. louver typology, natural ventilation, vernacular housing, Laft port. 37 52 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-3008-1&slc_lang=fa&sid=1 Nafiseh Yari Boroujeni نفیسه یاری بروجنی Nafis_yari@yahoo.com 10031947532846008913 10031947532846008913 Yes M.A Student in Architecture, Art university of Esfahan دانشگاه هنر اصفهان Sheida Marahemi شیدا مراحمی 10031947532846008914 10031947532846008914 No M.A Student in Architecture, Art university of Esfahan دانشگاه هنر اصفهان Mehdi saedvandi مهدی سعدوندی 10031947532846008915 10031947532846008915 No member of Scientific Board, registrar of architectural studies, Art university of Esfahan دانشگاه هنر اصفهان