Journal of Housing and Rural Environment

fa تأثیر زمین لغزش بر ایمنی راه‌ها و مناطق روستایی در ایران و راهکارهای پایدارسازی آن‌ها (مطالعه موردی: زمین لغزش‌های محور ناغان- سد کارون 4 ) Effects of Landslides on the Safety of Roads and Rural Settlements in Iran and Stabilization Methods (Case Study of Naghan-Karoon 4 Road Landslides) عمران و شهرسازی عمران و شهرسازی كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">در این پژوهش به بررسی اثرات زمین لغزش‌های رخ داده در استان چهارمحال و بختیاری و آنالیز آماری آن‌ها پرداخته می‌شود و در نهایت جهت مستند شدن موارد بررسی شده، دو مورد از زمین لغزش‌های بزرگ محور ناغان – سد کارون 4، با استفاده از روش‌های نرم‌افزاری و تجربی ارزیابی می‌گردد. جمع‌آوری آمار مربوطه، در گروه بررسی زمین لغزش‌های اداره معاونت آبخیزداری و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، از سال 1365 تا 1392 انجام شده است. طی این مدت، تعداد 319 لغزش شناسایی و مشخصات آن‌ها ثبت گردیده است. با استفاده از اطلاعات این پژوهش، زمین لغزش‌های اتفاق افتاده در استان چهارمحال، براساس حوضه‌ها و زیرحوضه‌های در برگیرنده و میزان خسارات‌های وارده، مورد مطالعه آماری قرار گرفته‌اند. در نهایت برخی از مهمترین زمین لغزش‌های محور ناغان – سد کارون 4، معرفی و طرح‌های پایدارسازی آن‌ها ارائه می‌گردد. با توجه به قرارگیری این زمین لغزش‌ها در بالادست روستاهای ده کهنه و گندمکار علیا و احتمال وقوع تلفات جانی ناشی از این زمین لغزش‌ها، بررسی کامل و جامعی بر روی حرکات دامنه‌ای و راه‌های کاهش حرکت زمین لغزش انجام شد. عوامل اصلی محرک زمین لغزش‌های محور ناغان – سد کارون 4، نفوذ آب‌های سطحی و روان آب‌های حاصل از بارندگی‌های فصلی و همچنین وجود لایه‌های مارنی و رسی در مصالح دربرگیرنده شیروانی‌ها می‌باشد. طبق بررسی‌های به‌عمل آمده تقریباً همه زمین لغزش‌های محور مذکور، روستاها و مراکز جمعیتی را تحت تأثیر قرار داده است. در این پژوهش با تحلیل پایداری برای شیروانی‌های خاکی (تحلیل‌های عددی با استفاده از نرم‌افزار Geoslope) و شیروانی‌های سنگی (تحلیل‌های استریوگرافیک) به‌طور جداگانه و لحاظ نمودن مشاهدات میدانی، راهکارهای مناسب پایدارسازی بر‌اساس مکانیزم این زمین لغزش‌ها ارائه شده است. روش‌های اصلی پایدارسازی ترانشه‌های خاکی و سنگی، مبتنی بر اجرای زهکش‌های سطحی و زیر سطحی در کنار سازه‌های نگهبان می‌باشد. با توجه به تحلیل‌های انجام شده عملکرد آب منفذی و نفوذ ناپذیری لایه‌های مارنی از عوامل اصلی حرکت توده خاک هستند. بنابراین ایجاد شبکه‌های زهکشی بهترین راه حل به‌منظور تثبیت زمین لغزش‌های مورد نظر می‌باشند.</div> <div style="text-align: justify;">This study investigates landslides occurred in Chahar Mahal – Bakhtiari Province in Iran, using a probability analysis for describing landslide mechanism. Two case studies of landslide in this province (Naghan – karoon 4 Road) are analyzed using software analysis and empirical methods.The mountainous topography, various geological structures, crust mobile zones and humid climate can trigger geological hazards including landslides in Chahar Mahal – Bakhtiari Province. Identification of the landslide area is important for site selection and development planning of human settlements and infrastructure within the landslide prone regions. Landslide prone areas can be identified through landslide susceptibility zonation maps. This paper describes a method to identify those slopes that are vulnerable to landslides through the statistical analysis of geological data. The landslides statistical data was collected in the Landslide Department of Forests Range and Watershed Management Organization of Chahar Mahal- Bakhtiari Province. This statistical data was recorded  in the period of 1987 to 2014. During this period 319 landslides were detected and recorded. In this study the landslides of Chahar mahal and Bakhtiari province have been analyzed base on the watershed and sub watersheds, and their impact levels. The probability analysis of this data is used for describing landslide mechanism. A high frequency of landslide events can be linked to the geographical and climatological condition in Chahar Mahal and Bakhtiari province, which is a mountainous and rainy region. Aside from these factors, the lithology, stratigraphy and geometrical design of roads also affect on landslide events.  A number of landslides in the study area (Naghan – Karoon 4 road) and stabilization methods that are used for slopes are described. Considering the location of some of the landslides in the vicinity of Deh Kohneh and Gandom Kar villages and the possibility of life-threating landslides, a comprehensive study is conducted for investigating these landslides and suggesting stabilization methods for slopes. Important causes of landslides in Naghan- karoon 4 slopes are water runoff and marl and clay layers in slopes. Almost all landslides of the Naghan – karoon 4 Road  affect surrounding villages and human settlements. This study suggests a number of stabilization methods for soil and rock mass slopes based on the software analysis (Geoslope software and stereographic analysis) and field observations. Stabilization methods for Naghan – karoon 4 slopes include retaining structures, surface and subsurface drains. In geographic areas with limited data availability, where there was a fundamental need for land-slide hazard information, a combination of landslide inventory and topographic data can provide an effective estimate for landslide susceptibility.  Some of the methods of slope stabilization such as slope weight reduction for decreasing trigger forces are not useful for all cases of landslides. Based on result of analyses the water pore pressure in soil mass and impermeability of marl layers are main causes of soil movement. Utilizing drainage systems for draining water pore pressures can reduce displacements in landslides. In order to drain water table of slope, we need to install screen and perforated polyethylene pipes to the horizontal boreholes. Usually a layer of nonwoven geotextile wrapped around pipes can prevent filling the pores in polyethylene pipes. This function of geotextiles filtration can increase the life time and quality of drainage boreholes. Another type of drainage systems is superficial channels. The construction of channels to direct run off water from slops has also been prevalent.The depth and width of these channels is 1.5 m and 2.5 m respectively for a trapezium form in channel section. Superficial channels should have been waterproofed by concrete or bentonite in order to prevent water infiltration in slops.  </div> زمین لغزش, ترانشه‌ها, پایدارسازی, زهکشی سطحی, زهکشی زیر سطحی, ناغان. landslide, Trench, stabilization methods, surface drain, subsurface drain, Naghan. 77 88 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-2897-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Salehi محسن صالحی salehi_m4000@yahoo.com 10031947532846009243 10031947532846009243 Yes Faculty Member of Islamic Azad University of Ardestan Branch دانشگاه آزاد اسلامی – واحد اردستان Majid Safamehr مجید صفا مهر 10031947532846009244 10031947532846009244 No Faculty Member of Islamic Azad University of Ardestan Branch دانشگاه آزاد اسلامی – واحد اردستان Masoud Nasri مسعود نصری 10031947532846009245 10031947532846009245 No Faculty Member of Islamic Azad University of Ardestan Branch دانشگاه آزاد اسلامی – واحد اردستان Hossein Boor حسین بور 10031947532846009246 10031947532846009246 No Jamee- Kar Consulting Engineer Company شرکت مهندسین مشاور جامع کار سپاهان