fa ارزیابی طرح‌های جابجایی روستایی از نظر مکانیابی با تأکید بر ابعاد محیطی- اکولوژیکی و فضایی- عملکردی (مطالعه موردی: روستاهای اسلامیه و‌ اندیشه- استان ایلام) سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یکی از موضوعاتی که در زمینه جابجایی یک سکونتگاه بسیار حائز اهمیت و شایان توجه و از طرف دیگر‌ کلیدی‌ترین مراحل فرایند جابجایی می‌باشد، انتخاب مناسب مکان جدید سکونتگاه است. زیرا نتایج این تصمیم در دراز مدت ظاهر شده و اثرات به‌سزایی در جنبه‌های مختلف دارد و شواهد نشان داده است که سهل&shy;انگاری در مورد مکان‌گزینی سکونتگاه جدید، بارها موجب ضعف یا شکست برنامه &shy;های جابجایی شده است. روستای اسلامیه واقع در شهرستان سیروان به‌دلیل محدودیت فیزیکی، مشکلات کالبدی و بهداشتی و همچنین روستای سرتنگ سفلی (اندیشه) در شهرستان ایوان به‌دلیل واقع شدن در حریم سد کنگیر از جمله روستاهایی هستند که در سنوات اخیر در استان ایلام جابجا شده‌اند. هدف این پژوهش که از نوع توصیفی- تحلیلی است، ارزیابی طرح‌های جابجایی روستاهای فوق الذکر براساس معیارها و ضوابط محیطی- اکولوژیکی و فضایی - عملکردی مکانیابی با استفاده از مدل اکولوژیکی شهری، روستایی و صنعتی روش مک هارگ و معیارهای پیشنهادی می‌باشد. نتایج این پژوهش، نشانگر این است که از نظر اکثر معیارهای مورد بررسی، روستاهای مورد مطالعه در شرایط مناسب و نیمه مناسب قرار دارند ولی روستای اسلامیه از نظر شیب و روستای‌اندیشه از نظر قرار گرفتن در اراضی کشاورزی مرغوب در شرایط نامناسب قرار دارند. لذا با توجه به اینکه مکانیابی یک سکونتگاه در مکانی که همه استانداردها را دارا باشد، در بعضی مناطق بسیار مشکل و حتی غیر ممکن می‌باشد، نتیجه‌گیری می‌شود که مکانیابی روستاهای مورد مطالعه از نظر معیارهای مورد نظر، مناسب بوده است و فرضیه این تحقیق تأیید می‌گردد. </span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">In the course of history, movement of rural homes was a common phenomenon. This phenomenon had several reasons such as natural disasters, provision of better natural resources, war, development projects, etc. Allocation of the new habitat was a vital decision and a critical step in the process of relocation due to its long term affects the lifestyle and livelihood of the inhabitants. Former experiences showed that inappropriate human settlement planning and provision has led to the failure of several relocation plans in the national scale. However, there are guidelines for relocation planners and officials to consider crucial factors and planning criteria. Among them the reduction of vulnerability, proximity to facilities and infrastructures, accessibility as well as favorable topography for construction and ecological capacity are noteworthy. This also includes operational factors for relocating rural settlements such as distance from natural resources, land provision, geographical orientation, percentage of slope, etc. Eslamieh and Andisheh as suburban villages of Sirvan and Eiyvan Cities had several physical and hygiene issues. They were also faced with topographical limitation for expansion due to nearby dam construction and as a result have been relocated into new locations within Ilam province.<br> The purpose of this descriptive-analytical study is to evaluate the rural relocation plans based on the environmental, ecological, spatial, and performance criteria through Model of McHarg. The main criteria include climate, landform, geology, water resources, and infrastructures. The findings revealed that considering several criteria, the villages are in appropriate and semi-appropriate conditions. However, the results also showed that Eslamieh could be assessed inappropriate from the perspective of slope percentage and Andisheh from the perspective of fertile agricultural lands. In total, since residential fabric relatively has most of the criteria passed, it can be concluded that the relocation plans of these villages could be considered successful. Finally, some practical suggestions were proposed for promoting living conditions in these villages regarding the discussed criteria.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</div> ارزیابی, مکانیابی, مدل اکولوژیکی, اسلامیه,‌ اندیشه. Evaluation, relocation, ecological model, Eslamieh, Andisheh. 93 106 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-1109-2&slc_lang=fa&sid=1 Younes Azadi یونس آزادی y.azadi@ymail.com 10031947532846009533 10031947532846009533 Yes PhD Candidate, Department of Geography and Rural Planning, Isfahan University. y.azadi@ymail.com Sayed Eskandar Seidaiee سید اسکندر صیدایی s.seidaiy@ltr.ui.ac.ir 10031947532846009534 10031947532846009534 No Assistant Professor, Department of Geography and Rural Planning, University of Isfahan استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه اصفهان