پنجره‌ها و بازشوها از مهم‌ترین بخش‌های هر بنا است. تاریخ پنجره و مصالح پوششی آن، قدمتی به بلندای تاریخ معماری دارد. در فرهنگ‌های مختلف قبل از اختراع جام شیشه، از پوست حیوانات گرفته تا کاغذهای روغنی برای پوشش پنجره‌ها استفاده می‌شد. پس از وقوع انقلاب صنعتی در غرب و به مدد مصالح نوین و پیشرفت تکنولوژی، استفاده از شیشه در بنا رشد چشمگیری یافت. هرچه جام‌های شیشه‌ای بزرگتری تولید شد، پنجره‌ها هم بزرگتر شدند. بزرگی جام‌ها به جایی رسید که حتی در مواردی نمای ساختمان‌ها به‌صورت تمام شیشه ساخته می‌شد. این موضوع معنای پنجره را تغییر داد و پنجره‌ها دیگر تنها روزنه یا حفره‌ای درون دیوارها نبودند. این رویه در قالب سبک بین‌المللی به دیگر کشورها راه یافت. با اینکه این سبک هم‌آهنگ با اقلیم و معماری بومی ایران نبود امّا در ایران هم گسترش پیدا کرد. با وقوع بحران انرژی، پژوهشگران صنعت شیشه و پنجره بر آن شدند تا راهکارهای نوینی در جهت بهبود رفتار حرارتی شیشه و پنجره ارائه کنند. این نوشتار با مروری کوتاه بر سیر تاریخی تحوّل شیشه در معماری، راهکارهای بهبود رفتار حرارتی آن‌را مورد بررسی قرار داده است. این راهکارها در دو بخش ارائه شده‌اند: در بخش نخست عوامل خارجی و شرایط فیزیکی مؤثر در رفتار حرارتی شیشه و پنجره بررسی شده است. این بخش شامل بررسی تأثیر محیط پیرامون بر رفتار حرارتی پنجره، موقعیت و جهت‌گیری پنجره و نقاب سایه است. در بخش دوم، پنجره‌ها از نظر اجزا و مواد و مصالح تشکیل دهندۀ آن‌ها بررسی شده‌اند. در این بخش انواع شیشه‌ها و قاب‌های پنجره معرفی و از نظر میزان اتلاف انرژی و شاخص‌های دیگر با هم مقایسه شده‌اند.