گروه شهرسازی، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران. ، reza_kheyroddin@iust.ac.ir
چکیده: (2638 مشاهده)
هدف: ادراکات ذهنی افراد از محیط زندگی تأثیر مستقیمی بر استراتژیها و نحوه مداخله آنها در محیط دارد. این ادراکات بسته به شرایط و عوامل مختلف، دستخوش تغییر شده و استراتژیهای متنوعی برای سازگاری ایجاد میکنند. دوران کار از خانه در جریان همهگیری کووید-19، چالشی نوین در تعامل با محیط زندگی ایجاد کرد که نیازمند راهکارهای گوناگون بود. در این میان، شهر اهواز باتوجهبه چالشهای اقلیمی نظیر ریزگردها، امواج گرمایی، و سیلابها، به محیطی خاص برای بررسی این تعاملات بدل شده است. باتوجهبه احتمال تداوم کار از خانه بهعنوان راهکاری برای مدیریت بحرانها، پژوهشهای مرتبط تاکنون کمتر به نقش ادراکات ساکنان در مناسبسازی محیط زندگی پرداختهاند. روش پژوهش: این مقاله با استفاده از روشQو تکنیک دلفی، به بررسی ادراکات ذهنی ساکنان اهواز و استراتژیهای آنها در مواجهه با محیط زندگی در شرایط کار از خانه میپردازد. هدف پژوهش، شناسایی الگوهای ذهنی ساکنان و ارائه راهکارهایی متناسب با این الگوها است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روششناسی، آمیخته است. جامعه آماری شامل ساکنان اهواز است که در دوران قرنطینه ناشی از کووید-19 به کار از خانه مشغول بودند. دادهها در بخش کیفی با تحلیل مصاحبههای باز از 14 نفر و مرور ادبیات گردآوری و بر اساس آن جداولQتهیه و توسط 51 نفر تکمیل شد. تحلیل دادهها به شناسایی 10 دسته الگوی ذهنی شامل رفتارگرا، امکانگرا، فردگرا، نیازگرا، مداخلهگرا، کیفیتگرا، انسانگرا، توسعهگرا، تجربهگرا و مطلوبگرا انجامید. اعتبار داخلی ازطریق نظر متخصصان و اعتبار خارجی با آلفای کرونباخ (865/0) تأیید شد. یافتهها: یافتهها نشان میدهند که محیط زندگی در اهواز فاقد قابلیتهای کافی برای حمایت از کار از خانه
مؤثر است. نتیجهگیری: این پژوهش پیشنهاد میدهد که طراحی و بهبود محیط ساختهشده باید باتوجهبه ادراکات و نیازهای گروههای مختلف ذهنی انجام شود. ازجمله پیشنهادها میتوان به طراحی فضاهای انعطافپذیر، تقویت زیرساختهای دیجیتال، توسعه فضاهای سبز و مسیرهای پیادهروی ایمن، و برگزاری رویدادهای اجتماعی محلهای اشاره کرد. این اقدامات میتوانند کیفیت زندگی را در شرایط کار از خانه ارتقا داده و سازگاری شهر را افزایش دهند.
