Journal of Housing and Rural Environment

fa عوامل پیش‌برنده و بازدارنده مؤثر بر توسعه مسکن روستایی؛ مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان اردبیل Promoting and inhibiting factors affecting the development of rural housing; case study: villages in the central part of Ardabil township سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: در حال حاضر فقر مسکن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابعاد فقر در نواحی روستایی، به چالشی جدی برای سیاست‌گذاران حوزه مسکن تبدیل شده است. با‌توجه‌به اهمیت این مسئله، در پژوهش حاضر عوامل پیش‌برنده و بازدارنده مؤثر بر توسعه مسکن روستایی؛ نمونه موردی: روستاهای بخش مرکزی استان اردبیل مورد بررسی قرار گرفت. روش پژوهش: روش تحقیق در این پژوهش بر اساس ماهیت از نوع کیفی، بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس نحوه &rlm;گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل خانوارهای روستایی بخش مرکزی شهرستان اردبیل است. با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه خانوارها برابر با 360 خانوار به دست آمد و پرسش‌نامه‌ها به نسبت تعداد خانوار و با استفاده از روش تصادفی ساده در بین خانوار روستاهای موردمطالعه پخش شد. جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نیز از آزمون معادلات ساختاری در نرم‌افزار لیزرل و آزمون کروسکال والیس در SPSS استفاده شد. یافته&lrm;‌ها: عامل کالبدی-محیطی (با ضریب اثر 952/0)، اقتصادی (با ضریب اثر 941/0)، مدیریتی (با ضریب اثر 903/0) و اجتماعی-فرهنگی (با ضریب اثر 897/0) به ترتیب مهم‌ترین عامل بازدارنده و عامل کالبدی-محیطی (با ضریب اثر 918/0)، مدیریتی (با ضریب اثر 905/0)، اقتصادی (با ضریب اثر 876/0) و عامل اجتماعی-فرهنگی (با ضریب اثر 866/0) به ترتیب مهم‌ترین عوامل پیش‌برنده مؤثر بر توسعه مسکن روستایی هستند.   نتیجه‌گیری: ازنظر عوامل بازدارنده توسعه مسکن روستایی می‌توان گفت سه روستای زرد آلو، قره‌تپه و کل تپه دارای بیشترین و سه روستای آقبلاغ آقاجان خان، خشکه رود و انزاب علیا دارای کمترین عوامل بازدارنده بودند. همچنین ازنظر عوامل پیش‌برنده توسعه مسکن روستایی نیز سه روستای آقبلاغ آقاجان خان، حکیم قشلاقی و خشکه رود دارای بیشترین عوامل پیش‌برنده و سه روستای کل تپه، تازه کند رضاآباد و بنفشه درق دارای کمترین عوامل پیش‌برنده هستند. در کل می&lrm;توان گفت روستاهای نزدیک و برخوردار از شریان‌های ارتباطی و اقتصاد (کشاورزی) مناسب دارای بیشترین عوامل پیش‌برنده و کمترین عوامل بازدارنده توسعه مسکن روستایی هستند.  </div> <div style="text-align: justify;">Objective: Currently, housing poverty, as one of the most important dimensions of poverty in rural areas, has become a serious challenge for housing policymakers. Given the importance of this issue, the present study examines the driving and inhibiting factors affecting the development of rural housing; case study: villages in the central part of Ardabil Township. Method: The research method in this study is qualitative in nature, applied in purpose, and descriptive‑survey in terms of data collection. The statistical population of the study includes rural households in the central part of Ardabil city. Using the Cochran formula, the sample size was determined to be 360 households, and the questionnaires were distributed among households in the study villages in proportion to the number of households, using a simple random method. The structural equation test in LISREL software and the Kruskal–Wallis test in SPSS were used to analyze the data. Results: The physical‑environmental factor (with an effect coefficient of 0.952), economic factor (with an effect coefficient of 0.941), managerial factor (with an effect coefficient of 0.903), and socio‑cultural factor (with an effect coefficient of 0.897) are, respectively, the most important inhibiting factors affecting the development of rural housing. In addition, the physical‑environmental factor (with an effect coefficient of 0.918), managerial factor (with an effect coefficient of 0.905), economic factor (with an effect coefficient of 0.876), and socio‑cultural factor (with an effect coefficient of 0.866) are, respectively, the most important driving factors affecting the development of rural housing. Conclusions: In terms of inhibiting factors, the three villages of Zardalo (score 169.12), Qara‑Tape (score 155.98), and Kol‑Tape (score 1148.14) have the highest number of inhibiting factors for rural housing development, while the three villages of Aqbalagh Aghajan Khan (score 79.02), Khoskeh‑Rood (score 84.15), and Anzab‑Olia (score 88.32) have the lowest number of inhibiting factors for rural housing development. In terms of driving factors, the three villages of Aqbalagh Aghajan Khan (score 157.22), Hakim Qeshlaqi (score 145.34), and Khoskeh‑Rood (score 133.96) have the highest driving factors, while the three villages of Kal Tepe (score 19.81), Tazeh‑e‑Kand Rezaabad (score 86.05), and Banafsheh Daragh (score 90.65) have the lowest driving factors for rural housing development.  </div> مسکن, مسکن روستایی, توسعه روستایی, اردبیل. Housing, Rural Housing, Rural Development, Ardabil. 3 16 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-5672-1&slc_lang=fa&sid=1 Bahram Imani بهرام ایمانی imani_b@uma.ac.ir 100319475328460020471 0009-0008-2668-1170 Yes Department of Geography and Urban and Rural Planning, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Maryam Ghasemi مریم قاسمی Ghasmeimaryam73@gmail.com 100319475328460020472 100319475328460020472 No Department of geography and rural planning, University of Mohaghegh Ardabili , Ardabil, Iran. گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.