Journal of Housing and Rural Environment

fa بررسی اثر توهم پولی بر قیمت مسکن در ایران: رهیافت معادلات رگرسیون به‌ظاهر نامرتبط Studying the effect of Money illusion on Housing market in Iran: Seemingly Unrelated Regression Equation (SURE) approach سکونتگاههای شهری و روستایی سکونتگاههای شهری و روستایی پژوهشي Research <table align="right" class="MsoTableGrid" dir="rtl" style="width:641px; margin-left:-22px; border-collapse:collapse; border:none" width="641"> <tbody> <tr> <td style="border-bottom:2px double black; width:459px; padding:0cm 7px 0cm 7px; height:82px; border-top:2px double black; border-right:none; border-left:none" valign="top">هدف: بازار مسکن یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصاد کلان است که علاوه بر تأثیر بر رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری، اشتغال و رفاه خانوارها، نقش مهمی در انتقال آثار سیاست‌های پولی و مالی دارد. از سوی دیگر، در شرایط تورمی، امکان بروز پدیده توهم پولی در تصمیم‌گیری عاملان اقتصادی وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که افراد به جای توجه به ارزش‌های واقعی، بر مقادیر اسمی متغیرها تکیه می‌کنند. این مسئله می‌تواند موجب انحراف در قیمت‌گذاری دارایی‌ها، از جمله مسکن، و کاهش کارایی سیاست‌های اقتصادی شود. از این‌رو، هدف اصلی این پژوهش بررسی وجود توهم پولی در بازار مسکن ایران و ارزیابی اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر قیمت مسکن با استفاده از رهیافت دستگاه معادلات به‌ظاهر نامرتبط است. روش: پژوهش حاضر با استفاده از داده‌های سالانه اقتصاد ایران طی دوره ۱۳۵۰ تا ۱۴۰۰ انجام شده است. برای مدل‌سازی هم‌زمان روابط میان قیمت مسکن و تورم، از سیستم معادلات به‌ظاهر نامرتبط (SURE) استفاده شده است. در این چارچوب، معادله قیمت مسکن و معادله تورم به‌صورت هم‌زمان برآورد شدند تا علاوه بر لحاظ کردن همبستگی بین جملات اخلال، امکان بررسی اثرات مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای اقتصادی فراهم شود. متغیرهای اصلی پژوهش شامل شاخص قیمت مسکن، تورم، نرخ ارز، کسری بودجه دولت و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در مسکن هستند. یافته‌ها: نتایج برآورد نشان می‌دهد وقفه اول تورم در معادله قیمت مسکن از نظر آماری مثبت و معنادار است؛ بنابراین، وجود توهم پولی درجه اول در بازار مسکن ایران تأیید می‌شود. همچنین، نتایج معادله تورم بیانگر آن است که نرخ رشد ارز و کسری بودجه دولت از عوامل اثرگذار بر تورم بوده و از این طریق بر قیمت مسکن نیز اثر غیرمستقیم دارند. در مقابل، شاخص سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در مسکن در معادله قیمت مسکن از نظر آماری معنادار نیست. علاوه بر این، نتایج آزمون بروش–پاگان، مناسب بودن استفاده از روش SURE و وجود وابستگی ساختاری میان معادلات را تأیید می‌کند. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بخشی از نوسانات قیمت مسکن در ایران ناشی از رفتارهای مبتنی بر توهم پولی و توجه عاملان اقتصادی به مقادیر اسمی است. ازاین‌رو، کنترل پایدار تورم، کاهش نوسانات نرخ ارز، اعمال انضباط مالی و افزایش شفافیت اطلاعات اقتصادی می‌تواند نقش مهمی در کاهش خطاهای ادراکی، بهبود فرآیند قیمت‌گذاری در بازار مسکن و افزایش اثربخشی سیاست‌های اقتصادی داشته باشد.</td> </tr> </tbody> </table> <table align="center" class="MsoTableGrid" style="border-collapse:collapse; border:none"> <tbody> <tr> <td style="border-bottom:2px double black; width:463px; padding:0cm 7px 0cm 7px; height:171px; border-top:2px double black; border-right:none; border-left:none" valign="top">Objective: The housing market is one of the most important sectors of the economy, exerting substantial effects on economic growth, investment, employment, and household welfare while also serving as a key channel through which monetary and fiscal policies influence the real economy. Under inflationary conditions, economic agents may suffer from money illusion, whereby decisions are based on nominal rather than real values. Such behavior can distort asset pricing, particularly in the housing market, and reduce the effectiveness of macroeconomic policies. Accordingly, this study aims to investigate the existence of money illusion in Iran's housing market and to examine the effects of major macroeconomic variables on housing prices using the Seemingly Unrelated Regression (SUR) approach. Materials and Methods: This study employs annual data for the Iranian economy covering the period 1971–2021. To jointly model the relationship between housing prices and inflation, a system of Seemingly Unrelated Regression (SURE) equations is estimated. This framework accounts for the contemporaneous correlation between the error terms of the housing price and inflation equations, thereby improving estimation efficiency and allowing for the identification of both direct and indirect effects of macroeconomic variables. The main variables include the housing price index, inflation rate, exchange rate, government budget deficit, and private investment in the housing sector. Results: The estimation results indicate that the first lag of inflation has a positive and statistically significant effect on housing prices, providing empirical evidence in support of first-degree money illusion in Iran's housing market. The findings further reveal that exchange rate growth and the government budget deficit significantly affect inflation and indirectly influence housing prices. In contrast, private investment in the housing sector does not have a statistically significant effect on housing prices. Moreover, the Breusch–Pagan test confirms the appropriateness of the SURE methodology by indicating significant contemporaneous correlation between the equations. Conclusion: The findings suggest that a considerable proportion of housing price fluctuations in Iran can be attributed to money illusion and the tendency of economic agents to rely on nominal rather than real values in their decision-making process. Therefore, maintaining price stability through inflation control, reducing exchange rate volatility, strengthening fiscal discipline, and improving the transparency of economic information can help mitigate cognitive biases, enhance price formation in the housing market, and improve the effectiveness of macroeconomic policies.</td> </tr> </tbody> </table> قیمت مسکن، توهم پولی، تورم، معادلات به ظاهر نامرتبط، مدل SURE Housing prices, Money illusion, Inflation, Seemingly Unrelated regression equations (SURE) model 0 0 http://jhre.ir/browse.php?a_code=A-10-5649-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammadreza monjazeb محمدرضا منجذب dr_monjazeb@yahoo.com 100319475328460020778 100319475328460020778 Yes kharazmi unv. دانشگاه خوارزمی Hossein Amiri حسین امیری h.amiri@khu.ac.ir 100319475328460020779 100319475328460020779 No kharazmi unv. دانشگاه خوارزمی Mehrafarin Matinfard مهرآفرین متین فرد mehrafarinmatinfard@khu.ac.ir 100319475328460020780 100319475328460020780 No kharazmi unv. دانشگاه خوارزمی